earth

vrouwen in oorlogstijd

Vrouwen in Oorlogstijd is een tiendelige tv-serie van Omroep MAX uit 2012 waarin vrouwen vertellen over hun leven in de periode 1940-1945. Deze productie kwam tot stand in samenwerking met De Gelderlander, Omroep Gelderland en het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945.

01. De inval

De Duitsers vallen in de vroege ochtend van 10 mei 1940 Nederland binnen, vrouwen vertellen over het begin van de oorlog in Nederland In diverse grensplaatsen in Gelderland zien mensen een enorme troepenmacht ons land binnenstromen. In sommige gevallen is de Duitse buurman van gisteren nu ineens de vijand. Voor sommigen komt de oorlog als een verrassing terwijl anderen het al hebben zien aankomen. Omroep MAX, uitzending 23 april 2012. NTR/VPRO, uitzending 01 april 2013. Verder >

02. Joodse vrouwen

Emmy Drop en Mieke van Creveld zijn nog peuters als de oorlog uitbreekt en hun leven voorgoed verandert. Niets zal na de oorlog nog hetzelfde zijn. De kleine Emmy Drop wordt los van haar gezin op een onderduikadres in Arnhem ondergebracht. Onder andere dankzij haar niet-Joodse uiterlijk, overleeft ze de oorlog. Maar de rest van het gezin heeft minder geluk. Zij zitten ondergedoken in de Achterhoek en worden verraden. Emmy's vader, moeder, broertje en zusje worden vermoord in Sobibor. Omroep MAX, uitzending 24 april 2012. Verder >

03. Bommen op Zutphen

Zutphen wordt op 14 oktober 1944 zwaar getroffen door een geallieerd bombardement. Die dag zijn vanuit Engeland drie vliegtuigen opgestegen voor een bombardement op de IJsselbrug in Zutphen. Als de inwoners van de Hanzestad gaan kijken, blijkt dat de brug maar deels is beschadigd. De bommen hebben hun doel gemist en komen neer in de omgeving van het station dat heeft de volle laag gekregen. Er vielen tientallen doden en honderden mensen raakten gewond. Omroep MAX, uitzending 25 april 2012. Verder >

04. Verraad

In oorlogssituaties handelen mensen meestal extreem of doen helemaal niets De één kiest voor een rol in het verzet, de ander zwijgt en kijkt toe en een derde ziet de vijand als bondgenoot. Die laatste groep mensen doet er tijdens de Tweede Wereldoorlog dan ook alles aan om de bezetter te behagen en er zelf beter van te worden. Daardoor vallen slachtoffers. Verzetsmensen, onderduikers en vooral Joden worden aangegeven. NSB'ers en burgers hebben veel Nederlandse Joden verraden. In deze aflevering van Vrouwen in Oorlogstijd twee voorbeelden van verraad. Omroep MAX, uitzending 26 april 2012. Verder >

05. De Razzia van Putten

Een mislukte aanslag van het verzet op een Duitse auto bij Putten is de aanleiding voor één van de verschrikkelijkste vergeldingsacties van de bezetter. De actie op de weg tussen Nijkerk en Putten loopt in de nacht van zaterdag 30 september helemaal uit de hand. Er vallen doden, drie Duitsers weten weg te komen en één van hen wordt door de ondergrondse meegenomen. De gevolgen voor Putten en wijde omgeving zijn desastreus, acht mensen komen zondag 1 oktober om het leven en de Duitsers drijven de bevolking in het centrum bijeen. Uiteindelijk worden de mannen gescheiden van vrouwen en kinderen. Omroep MAX, uitzending 27 april 2012. Verder >

06. Nijmegen frontstad

Vanuit België trekken Britse geallieerden Nederland binnen. Tegelijkertijd landen op meerdere plaatsen geallieerde Britse en Amerikaanse parachutisten. Nijmegen gonst van de geruchten over de op handen zijnde bevrijding. Na drie dagen van gevechten wordt Nijmegen op 20 september bevrijd. Aan de ellende van de oorlog zal echter nog lang geen einde komen, want alleen het zuiden van Nederland is bevrijd en Duitsland is nog niet verslagen. Nijmegen verandert in een militair kampement en ligt als frontstad zeven maanden lang onder Duits vuur. Honderden Nijmegenaren komen om in hun bevrijde stad. Omroep MAX, uitzending 30 april 2012. Verder >

07. Verpleging en zorg

Jetty van Geens is aan het begin van de oorlog verpleegkundige in de psychiatrische inrichting het Apeldoornsche Bosch, waar Joodse patiënten worden verzorgd in een mooie, bosrijke omgeving. Het idyllische oord verandert in een ware hel als de Duitsers in januari 1943 de gebouwen opeisen en het transformeren in een soort van kuuroord voor SS'ers. Jetty komt oog in oog te staan met SS-Hauptsturmfüher Ferdinand aus der Fünten, een van de latere Drie van Breda, die de inrichting wil ontruimen. Omroep MAX, uitzending 01 mei 2012. Verder >

08. Jappenkampen

Op 8 december 1941 valt Japan de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor op Hawaï aan. Daarmee raakt het gebied van de Stille Oceaan betrokken bij de Tweede Wereldoorlog. Nederland, als bondgenoot van Amerika en nog in het bezit van Nederlands-Indië, verklaart daarop Japan de oorlog. Als op 1 maart 1942 het Japanse leger op Java landt, moet Nederlands-Indië op 8 maart capituleren. Vrijwel direct worden alle Europese en dus ook alle Nederlandse mannen in kampen ondergebracht. De vrouwen blijven alleen achter, wetende dat het niet lang zal duren voordat ook zij met hun kinderen naar een interneringskamp moeten vertrekken. Omroep MAX, uitzending 02 mei 2012. Verder >

09. Duitse vrouwen

Maria Diedenhofen groeit op in het landelijke Bedburg Hau, net buiten Kleef. Maria’s ouders moeten niets van de nazi’s hebben en wanneer Hitler jarig is weigeren ze de vlag uit te hangen, waarbij ze zich de woede van een nazi op de hals halen. Maar de oorlog komt pas echt heel dichtbij wanneer de vader van Maria een brief krijgt waarin staat dat hij naar het front moet. Vanaf dat moment staat de moeder van Maria er alleen voor. Omroep MAX, uitzending 03 mei 2012. Verder >

10. Vera Lynn

Vera Lynn was het icoon van de jaren 40. Marlies Claasen spreekt met haar over de rol die zij in de oorlog speelde en hoe ze aan de geuzennaam Sweethart of the Forces komt. Lynn had haar eigen radioprogramma Sincerely Yours, waarin ze verzoeknummers zong en boodschappen van het thuisfront doorgaf aan de troepen in het buitenland. Omroep MAX, uitzending 04 mei 2012. Verder >

Meer documentaires over de Tweede Wereldoorlog >