earth

literatuurgeschiedenis

Literatuurgeschiedenis is een tv-programma van TELEAC uit 2009 waarin de literatuur in de Middeleeuwen, de Gouden Eeuw en de 18e, 19e en 20e eeuw wordt behandeld.

lg

De middeleeuwen

01. Verhalen, zingen vertellen

Aandacht voor de verhalen en de liederen waarvan bijna niets is bewaard gebleven. De eerste Nederlandse versregel over vogels die hun nestje bouwen komt aan bod. NTR, uitzending 05-12-2013. Verder >

02. Literatuur in dienst van God

Een aflevering over auteurs die hun leven en hun werk aan God wijdden, ieder op zijn eigen manier. NTR, uitzending 05-12-2013. Verder >

03. Beeld van de wereld

Een blik op de wereld en de kosmos door de ogen van een Middeleeuwer,niet de eerste de beste: Jacob van Maerlant, die de vader van alle Dietse dichters werd genoemd. NTR, uitzending 05-12-2013. Verder >

04. Van vechtersbazen en hoofse liefde

Over ridders en hun grote, al dan niet in de geschiedenis traceerbare leiders koning Arthur en keizer Karel de Grote. NTR, uitzending 05-12-2013. Verder >

05. Handgeschreven wereld

Aflevering waarin wordt verteld dat je ooit voor de prijs van elf handgeschreven boeken een statig herenhuis kon kopen in een stadje in Vlaanderen. NTR, uitzending 12-12-2013. Verder >

06. Literatuur in de stad

In deze aflevering de nieuwste theorie over de mysterieuze Willem die waarschijnlijk in Gent het verhaal van de vos Reinaert opschreef. NTR, uitzending 12-12-2013. Verder >

De zeventiende (Gouden) eeuw

01. Bezeten van boeken

Op een warme zomeravond in 1521 branden op de Vrijdagmarkt in Gent vele ketterse boeken. Keizer Karel V, de machtigste man op aarde, kijkt tevreden toe. Heeft hij daar echt reden voor? NTR, uitzending 08 december 2011. Verder >

02. De tirannie verdrijven

In 1566 raast de Beeldenstorm door Nederland. Een pastoor vlakbij Delft is overgegaan tot het protestantisme en gooit eigenhandig alle beelden uit zijn kerk. NTR, uitzending 08 december 2011. Verder >

03. De zee ligt open

De Republiek gaat op de wereldzeeën concurreren met de maritieme grootmachten Spanje en Portugal. De eerste reizigers die op zoek gaan naar het verre Indië schrijven spannende verslagen van hun (soms gruwelijke) tochten. NTR, uitzending 08 december 2011. Verder >

04. De wellust van uw mond

Rond 1600 lijkt het alsof iedereen in de Republiek liefdesgedichten schrijft, een inkijkje in de jongerencultuur van die tijd. Zelden echter wordt de amoureuze poëzie zo persoonlijk als wanneer PC Hooft afscheid neemt van zijn geliefde Brechje Spiegel. NTR, uitzending 08 december 2011. Verder >

05. De wereld een speeltoneel

We zien het professionele theater ontstaan bij mensen als Bredero en PC Hooft. Levensechte mensen – een oude gierigaard, een oplichter en wat later ook een gekwelde leidersfiguur – verschijnen op het toneel. NTR, uitzending 08 december 2011. Verder >

06. Rijkdom en jaloezie

Het nieuwe stadhuis van Amsterdam is af: het is 1655, de vrede met Spanje is getekend en de Hollanders willen weten dat ze de machtigste natie op aarde zijn. Vondel schrijft ter gelegenheid van de opening van het stadhuis een gedicht. NTR, uitzending 08 december 2011. Verder >

Tv-serie over De gouden eeuw >

De achttiende eeuw

01. Denken (1680-1700)

In Den Haag volgen we de filosoof Spinoza en schrijveradvocaat Hendrik Doedijns, in Rotterdam Pieter Rabus en in Amsterdam uitgevers van vrijpostige romans. NTR, uitzending 24-11-2011.Verder >

02. Dromen (1700-1750)

Hoe maak je een betere wereld? Of: waar word je zelf gelukkig van? Dat zijn de vragen die in de eerste decennia van de 18e eeuw opduiken in imaginaire reisverhalen, zoals het intrigerende Beschryvinge van het magtig Koningryk Krinke Kesmes (1708). NTR, uitzending 24-11-2011.Verder >

03. Discussiëren (1750-1780)

Als in 1766 de nog altijd bestaande Maatschappij der Nederlandse Letterkunde in Leiden wordt opgericht, heeft er een kleine aardverschuiving plaatsgevonden. NTR, uitzending 24-11-2011.Verder >

04. Democratiseren (1780-1800)

Vanaf 1780 engageren schrijvers zich steeds meer: Wolff en Deken schrijven hun briefroman Sara Burgerhart, Rhijnvis Feith komt met Julia. In 1787 verlaten veel intellectuelen het land. NTR, uitzending 24-11-2011.Verder >

De negentiende eeuw

01. Durf te denken (1800-1830)

Grote gebeurtenissen zijn voor schrijvers en gelegenheidsdichters aanleiding om literair en maatschappelijk positie te kiezen. Aan bod komen Tollens, Voltaire, Helmers. NTR, uitzending 01-12-2011. Verder >

02. Durf te voelen (1830-1860)

We volgen een jonge generatie in verwarrende tijden beginnend bij de dood van de romantische dichter Byron - misschien wel de eerste celebrity. Is het niet prachtig om je grootste gevoelens zo in het openbaar uit te leven? NTR, uitzending 01-12-2011. Verder >

03. Durf je uit te spreken (1860-1880)

Boeken van Cremer, Multatuli en Van Lennep veroorzaakten schandalen. De schrijver is een geëngageerde burger geworden. Sommige domineedichters zien zoveel ellende dat ze gaan twijfelen aan het geloof. NTR, uitzending 01-12-2011. Verder >

04. Durf het nieuwe (1880-1900)

De Tachtigers ontmoetten elkaar in de Amsterdamse cafés. Voldeed het voor deze schrijvers om toevlucht te zoeken in de woordkunst? Niet altijd: we zien diverse Tachtigers terug als sociale activisten. NTR, uitzending 01-12-2011. Verder >

De twintigste eeuw

01. Paukenslag Boem

De nieuwe eeuw begint met vuurwerk en feest en hoge verwachtingen van de toekomst, maar eist al snel slachtoffers. Daar is Barend, de zoon van Kniertje in Herman Heijermans’ "Op Hoop van Zegen”, daar zijn de jongens die in 1914 lachend en wuivend naar het front gaan om te vechten. Ze komen niet meer terug, behalve in de literatuur of in de kunst. NTR, uitzending 11-05-2013. Verder >

02. Spanningen en sensaties

Een mensenleven gaat niet altijd mee in de grote stroom van de samenleving. Dan sta je er alleen voor, ook in de vroege 20e eeuw. NTR, uitzending 11-05-2013. Verder >

03. Vertrekken, nooit aankomen

De wereld is binnen het bereik van iedereen gekomen, in de vroege twintigste eeuw. Daar is J.A. der Mouw, de grote geleerde en kenner van het Verre Oosten die in de heilige boeken van de Hindoes de bron van alle wijsheid ontdekt. In de laatste jaren van zijn leven schrijft hij een paar honderd prachtige gedichten. NTR, uitzending 11-05-2013. Verder >

04. Europese tragedies

Als Hitler aan de macht komt in 1933 heeft de schrijver Menno Ter Braak een gesprek met zijn aanstaande vrouw. Hij zal een einde maken aan zijn leven, zegt hij, als de Nazi’s ooit Nederland binnenvallen. NTR, uitzending 11-05-2013. Verder >

05. Oorlog na de oorlog

De jonge schrijver Gerard Kornelis van het Reve trekt direct na de oorlog de aandacht met een roman waarin de oorlog niet wordt genoemd; de hoofdpersoon waart als een schim door het bestaan, eenzaam en doelloos, en observeert zijn medemensen in hun hulpeloosheid. NTR, uitzending 17-05-2013. Verder >

06. In het wereldwijde web

In de postkoloniale samenleving van na de oorlog raken sommige schrijvers ontworteld. Ze komen tussen culturen in te zweven. NTR, uitzending 17-05-2013. Verder >

07. Rellen en rumoer

In de literatuur blijft na de oorlog weinig bij het oude. De Vijftigers breken de traditionele poëzie tot de grond toe af en bouwen nieuwe gedichten uit flarden taal of zelfs uit betekenisloze klanken – zoals Jan Hanlo deed in zijn gedicht Oote. NTR, uitzending 17-05-2013. Verder >

08. Leven voor de literatuur

Door de komst van de paperback rond 1960 zien we het boekenbedrijf steeds groter worden. NTR, uitzending 17-05-2013. Verder >