Robert Rauschenberg


Afbeelding: Monogram 1959

Op 12 mei 2008 is de Amerikaanse kunstenaar Robert Rauschenberg (1925-2008) overleden.

Robert Rauschenberg was een veelzijdige kun- stenaar die verschillende kunstdisciplines waar- onder schilderkunst, beeldhouwkunst en fotogra- fie, maar ook alledaagse gevonden voorwerpen in zijn zogeheten Combine Paintings met elkaar verbond. Rauschenberg maakte met zijn kunst een verkenningstocht door verschillende kunst- stromingen waaronder Dadaïsme, assemblage- kunst, abstract expressionisme en popart.

Wiki: Robert Rauschenberg >

Kijken: Robert Rauschenberg >

 

Barak Obama nieuwe president van de VS

Op 04 november 2008 wordt de democraat Barak Obama (1961) overtuigend gekozen tot de 44e president van de Verenigde Staten.

Het was een historische overwinning omdat de Verenigde Staten met Barak Obama voor de eerste keer in de geschiedenis een zwarte presi- dent koos. Met zijn verkiezingsslogan: Change! Yes we can! won Obama de harten van miljoe- nen mensen in Amerika en elders in de wereld en gaf hen hoop op een rechtvaardiger samen- leving. Barak Obama versloeg met 365 kiesmannen overtuigend zijn Republikeinse tegenstander McCain die 173 kiesmannen achter zich wist te scharen. Obama volgde na een regeerperiode van acht jaar de Republikeinse president George W. Bush (1946) op die een land achter liet dat verwikkeld was in een oorlog in Afghanistan en Irak en de ernstigste econo- mische crisis doormaakte sinds de grote depres- sie van de jaren dertig van de twintigste eeuw.

Wiki: Barak Obama >
Het Witte Huis (Engelstalig) >

Kijken: De stem van generatie Obama >
Kijken: Overwinningsspeech Obama >

 

Het Icesave debacle

Met een aanlokkelijke rente van vijf procent weet de IJslandse bank Landsbanki onder de merknaam  Icesave in 2008 miljarden Euro's spaargeld van West-Europese particulieren en overheidsinstellingen binnen te halen.

De Nederlandsche Bank (DNB) en Landsbanki waren sinds mei 2008 in conflict met elkaar over de eis van de DNB dat Landsbanki het eerste jaar maximaal vijfhonderd miljoen Euro spaargeld uit de Nederlandse markt mocht ophalen, maar in de zomer was Landsbanki al ver over de eis van de NMB heengegaan. In september deelde Landsbanki de DNB mee dat het zich niet gebonden voelde om de afspraak van vijfhonderd miljoen Euro na te komen. Nederlandse spaarders en overheidsinstellingen waren inmiddels goed voor een gezamenlijke inleg van meer dan een anderhalf miljard Euro, maar als gevolg van de internationale krediet- crisis raakte Landsbanki in zwaar weer waarop de IJslandse bank op 08 oktober bekendmaakte niet langer aan haar verplichtingen te kunnen voldoen. De Nederlandsche Bank kwam de gedupeerde spaarders tegemoet door garant te staan voor een terugbetaling van het ingelegde spaargeld tot een maximum van honderd- duizend Euro.

Wiki: Icesave >

Kijken: Het Icesave debacle >

Ik wil mijn geld terug

In de Teledoc Ik wil mijn geld terug gaat Leo de Boer op zoek naar het geld dat hij verloor in de financiële crisis. Daar zat ook het geld bij dat zijn minderjarige zoon Michael erfde van zijn grootouders en Leo voor hem beheerde. 'Hoe moet ik hem dat vertellen?', vraagt Leo zich aan het begin van de film af. Op zoek naar de hoogste rente en beleggingsrendementen werd hij hebberig. Door de crisis kreeg Leo de deksel op zijn neus. Zijn verliezen begonnen bij de ondergang van de IJslandse wonderbank Icesave. Daarna volgden desastreuze avonturen in de beleggingswereld, waar hij het verloren geld wilde terugwinnen. Achteraf probeert Leo antwoord te vinden op de vraag wat hem 'in godsnaam' bezielde.IKON, 14 december 2012.

Kijken: Ik wil mijn geld terug >

 

Radovan Karadzic gearresteerd

Op 21 juli 2008 wordt in de Servische hoofdstad Belgrado de van oorlogsmisdaden gezochte voormalige Bosnisch-Servische president Rado- van Karadzic gearresteerd.

Toen in 1995 door het Verdrag van Dayton een einde kwam aan de Bosnische oorlog (1992-1995) werden president Radovan Karadzic (1945) en de nog altijd voortvluchtige generaal Ratko Mladic (1942) door het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag aangeklaagd voor oorlogsmisdaden en genocide. Karadzic en Mladic werden verantwoordelijk gehouden voor het etnische zuiveren en vermoorden van moslims in de Servische republiek (Republika Srpska), een overwegend door Serviërs bewoond gedeelte van Bosnië. Karadzic wist dertien jaar uit handen van de autoriteiten te blijven en leefde onherkenbaar veranderd door een grote witte baard, lang grijs haar en een bril onder de schuilnaam Dragan Dabic als alternatief genezer in Belgrado. Op 31 juli 2008 werd Karadzic overgedragen aan het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag waar hem volkerenmoord, misdaden tegen de menselijk- heid, schending van het oorlogsrecht en schen- dingen van de Geneefse Conventies uit 1949 ten laste werd gelegd.

Het Joegoslavië-Tribunaal klaagde tussen 1993 en 2008 in totaal 161 mensen aan waarvan er in 2008 nog twee voortvluchtig zijn: de voormalig Bosnisch-Servisch legerleider Ratko Mladic en de Kroatische Serviër Goran Hadzic die van februari 1992 tot december 1994 president van de Servische republiek Krajina in Kroatië was. Er werden 56 mensen veroordeeld waarvan 55 mannen en één vrouw. De zwaarste straf tot nu toe was levenslang voor de Bosnisch-Servische generaal Stanislav Galic vanwege zijn aandeel in de belegering van Sarajevo. De Bosnisch-Servische generaal Radislav Krstic kreeg 35 jaar wegens medeplichtigheid aan genocide in de moslimenclave Srebrenica.

Wiki: Radovan Karadzic >
Joegoslavië-tribunaal >

Kijken: De arrestatie van Karadzic (2008) >
Kijken: Karadzic krijgt 40 jaar (vonnis 2016) >

 

Geweld in Oost-Congo

In augustus 2008 escaleert het geweld in de Democratische Republiek Congo wanneer Tutsi-milities onder leiding van de dissidente Congolese generaal Laurent Nkunda (1967) in ‘Het grote Merengebied' van Oost-Congo een offensief tegen Hutu-milities beginnen.

De in 1994 uit Rwanda gevluchte Hutu-milities van de FDLR (Forces Démocratiques de libération du Rwanda) hielden zich jarenlang schuil in de bossen van Oost-Congo om te ontkomen aan berechting voor de slachtpartijen die ze in 1994 hadden aangericht onder de Tutsi's in Rwanda. De naar schatting twintigdui- zend Hutu's in Oost-Congo zaaiden dood en verderf in ‘Het grote Merengebied' en hielden zichzelf in leven met het terroriseren van de lokale bevolking en beroofde hen van de bodemschatten goud, diamant en coltan, een belangrijk mineraal dat gebruikt wordt bij de productie van kleine condensatoren voor mobiele telefoons en computers. Een minderheid in Oost-Congo werd gevormd door Tutsi's waarvoor de dissidente Congolese generaal Laurent Nkunda, die zelf een Tutsi is, opkwam. Nkunda werd in zijn streven gesteund door zijn bondgenoot Tutsi-president Paul-Kagame van Rwanda. Nkunda zag het als zijn missie om Oost-Congo te zuiveren van Hutu's maar ook hij zaaide dood en verderf onder de plaatselijke bevolking en verrijkte zich met bodemschatten. Zowel het regeringsleger van de Democratische Republiek Congo als de sinds 1999 aanwezige VN-vredesmacht MONUC hadden onvoldoende controle over de in het gebied opererende milities waardoor miljoenen burgers in 2008 voor het geweld op de vlucht sloegen.

In januari 2009 kwam er een verassende wending in het conflict. Onder internationale druk vonden Rwanda en Congo elkaar om een einde te maken aan het geweld in ‘Het grote Merengebied'. Laurent Nkunda weigerde zich bij deze coalitie aan te sluiten en kwam na een interne machtsovername door medestrijder Bosco Ntaganda geïsoleerd te staan. Nkunda vluchtte naar Rwanda waar hij veilig dacht te zijn bij zijn voormalige bondgenoot, maar even over de grens werd hij gearresteerd.

Wiki: Democratische Republiek Congo >
Wiki: Coltan >

 

Ingrid Betancourt bevrijd

Op 02 juli 2008 wordt de Frans-Colombiaanse politica Ingrid Betancourt door een spectaculaire bevrijdingsactie van het Columbiaanse leger bevrijd uit handen van de marxistische rebellen- beweging FARC.

Ingrid Betancourt werd tijdens een campagne voor de presidentsverkiezingen in februari 2002 door de FARC, die al meer dan veertig jaar een burgeroorlog tegen de Columbiaanse regering uitvecht, ontvoerd en gevangen gehouden op wisselende plaatsen in het Columbiaanse oer- woud. Geïnfiltreerde agenten van de Columbi- aanse overheid wisten de locale FARC-leiders ervan te overtuigen dat Betancourt met veertien andere gevangenen naar een andere schuil- plaats in het oerwoud overgebracht moest worden. Voor deze operatie werd een helikopter ingezet die in werkelijkheid van het Columbiaan- se leger was. Toen de helikopter in de lucht was werden de twee bewakers overmeesterd en de gevangenen bevrijd.

Wiki: Ingrid Betancourt >

Kijken: Betancourt bevrijd >
Kijken: Terugblik  ontvoering Betancourt >

 

Conflict in Georgië

In augustus ontstaat er een gewapend conflict tussen Georgië en Rusland met als inzet de afvallige, door Rusland gesteunde Georgische regio Zuid-Ossetië.

Het vijfdaagse conflict begon toen Georgische troepen Zuid-Ossetië binnentrokken met als doel om controle over de semiautonome provincie te krijgen. Rusland reageerde fel met het sturen van troepen en gevechtsvliegtuigen en trok Georgië binnen. Bemiddeling van de Franse president Sarkozy in zijn rol voorzitter van de Europese Unie resulteerde in een staakt-het-vuren. De Russische president Medvedev zei toe dat het Russische leger zich zou terugtrekken als Georgië geen geweld meer zou gebruiken om Zuid-Ossetië binnen haar invloedsfeer te krijgen. Ook stemde Rusland in met de komst van tweehonderd Europese waarnemers. Tijdens gevechten in de Georgische stad Gori kwam de Nederlandse RTL-cameraman Stan Storimans bij een mortierbeschieting om het leven.

Wiki: Zuid-Ossetië >

Kijken: Jong in Georgië >
Kijken: NOVA: Storimans gedood >
Kijken: De week van Marjolein Storimans >

 

Tour de France 2008

In 2008 wint de Spanjaard Carlos Sastre de Tour de France.

Wiki: Tour de France >

 

 

 

 

 

De jaren nul:

Kijken: NOS Jaaroverzicht 2008 >

Kijken: Tegenlicht Agenda 2008 >

De jaren 2000-2009 >

 

Het weer in 2008

Met een gemiddelde jaartemperatuur in De Bilt van 10,6 °C nestelt 2008 zich op de gedeelde negende plaats in de rij van warmste jaren sinds het begin van de officiële waarnemingen in 1901.

Het jaar 2008 was een zeer zonnig jaar. De zon scheen in De Bilt 1735 uren tegen 1527 uren normaal. Het landelijk gemiddelde was 1794 uren zonneschijn tegen 1550 uren normaal. De eerste tien dagen van mei waren de zonnigste dagen van de afgelopen honderd jaar en de- cember 2008 was de zonnigste maand sinds 1901. Met 828 millimeter neerslag viel er gemiddeld over het land 31 millimeter meer neerslag dan normaal. In de vakantiemaanden juli en augustus was het nat en wisselvallig weer.

KNMI >

 

Fitna

Op 27 maart 2008 publiceert PVV-politicus Geert Wilders de anti-Koranfilm Fitna op internet.

Vooraf ontstond er veel commotie over de film omdat de Nederlandse regering bang was dat de Moslimwereld in binnen- en buitenland gekwetst en furieus zou reageren op de film en dat er vergelijkbare demonstraties en geweld zou uitbarsten zoals in september 2004 toen de Deense krant Jyllands-Posten twaalf spotprenten over de profeet Mohammed plaatste. De alge- mene kritiek op de film was dat het samenraap- sel was van amateuristisch aan elkaar geknipte internetbeelden zonder al teveel zeggingskracht. Heftige reacties in de Moslimwereld bleven, op enkele incidenten na, uit.

Wiki: Fitna >

Kijken: Fitna: The Day After >

 

Embryoselectie

In de lente van 2008 ontstaat er een conflict in het Kabinet-Balkenende IV over het al dan niet verder ontwikkelen van het screenen van embryo's op een gen met een dodelijke erfelijke ziekte.

Bij embryoselectie of Pre-implantatie Genetische Diagnostiek (PGD) worden cellen van embryo's die voortkomen uit een Ivf-behandeling onder- zocht op een erfelijke aandoening waarbij alleen de gezonde embryo's in de baarmoeder worden geplaatst. Embryoselectie werd in 2008 in Ne- derland alleen uitgevoerd door het Academisch Ziekenhuis Maastricht (AZM)

Minister Rouvoet van de ChristenUnie maakte bezwaar tegen het optreden van staatssecretaris Bussemaker van de PvdA (Patrij van de Arbeid) toen die in een brief aan de tweede kamer liet weten dat embryoselectie bij erfelijke vormen van borst- en darmkanker, die niet voor 100% erfelijk overdraagbaar zijn, ‘redelijk en wense- lijk' is. Coalitiegenoot de ChristenUnie stond op het standpunt dat PGD niet verder mocht worden uitgebreid met aandoeningen waarvan niet voor 100% vaststaat dat mensen de zieke zullen krijgen. In een compromis werd besloten dat het AZM door mag gaan met embryoselectie en zeven andere kankersoorten. Het AZM moet ieder geval apart toetsen op criteria zoals de ernst van de ziekte en de kans dat het kind de ziekte zal krijgen. Daarnaast werd er een landelijke richtlijnencommissie ingesteld die een leidraad moet gaan opstellen waaraan alle partijen zich in de toekomst moeten houden.

Wiki: PGD >

Kijken: Spraakmakende zaken >

Designerbaby

Wat als je de eigenschappen van je kind zou kunnen bepalen? Een intelligent, knap, sympathiek en getalenteerd kind is de wens van vele ouders. Met een goede opvoeding kun je een eind komen, maar sommige eigenschappen zijn toch echt genetisch bepaald. Kunnen we hier nog iets aan veranderen? VPRO/Human, uitzending 13 mei 2015.

Kijken: Designerbaby >

 

Rookverbod van kracht

Op 01 juli 2008 is in alle horecagelegenheden in Nederland een rookverbod van kracht gewor- den.

Vanaf 2004 hadden Nederlanders recht op een rookvrije werkplek, maar de horeca werd destijds nog vrijgesteld van deze maatregel. Vanaf juli 2008 moest ook de horeca zich aan het rookverbod houden.

Wiki: Rookverbod >

 

Jørn Utzon


Opera in Sidney

Op 29 november 2008 is de Deense architect Jørn Utzon (1918-2008) overleden.

Utzon die in 2003 de prestigieuze Pritzker architectuurprijs won, brak in 1957 internatio- naal door met zijn winnende ontwerp voor het operagebouw van Sydney, Australië dat in 1973 werd geopend.

Wiki: Jørn Utzon >
Pritzkerprijs: Laureaat 2003 (Engelstalig)

Kijken: Utzon interview part 1 >
Kijken: Utzon interview part 2 >

 

De zaak Holloway

Op 03 februari 2008 kijkt een recordaantal van zeven miljoen kijkers naar een uitzending van het programma: Peter R. de Vries, misdaad- verslaggever van de commerciële omroep SBS 6, over de verdwijning van de Amerikaanse Natalee Holloway.

Met een verborgen camera in een auto werden aan de verdachte in de zaak Holloway: Joran van der Sloot uitspraken ontlokt over de scholiere Natalee Holloway die op 30 mei 2005 na een avond stappen op het eiland Aruba van de Nederlandse Antillen spoorloos verdween.

Wiki: De verdwijning van Holloway >

Kijken: Documentaire Joran en Natalee >

 

Tijd voor Onderwijs

Op 13 februari 2008 presenteert de Commissie Dijsselbloem haar rapport ‘Tijd voor Onderwijs' een parlementair onderzoek naar het effect van de onderwijsvernieuwingen zoals die de afgelo- pen vijftien jaar hebben plaatsgevonden.

De Tijdelijke Commissie Parlementair Onder- zoek Onderwijsvernieuwingen onderleiding van Jeroen Dijsselbloem van de Partij van de Arbeid (PvdA) werd op 25 april 2007 geïnstalleerd en had als taak om het effect van de onderwijsver- nieuwingen van de afgelopen vijftien jaar: Basisvorming, tweede fase, vmbo en het nieuwe leren te onderzoeken. De commissie kwam tot de conclusie dat de overheid haar kerntaak om voor deugdelijk onderwijs te zorgen ‘ernstig heeft verwaarloosd'. 

Wiki: Commissie Dijsselbloem >

 

Eerste waterstofauto van Honda

In juni 2008 brengt het Japanse Honda in de Amerikaanse staat Californië als eerste autofa- brikant een commerciële waterstofauto op de markt.

In de Honda FCX Clarity wordt waterstof door een brandstofcel omgezet in elektriciteit die een elektrische motor aandrijft die een vermogen levert van 130 pk. Als waterstof gemaakt wordt met behulp van schone energie is een waterstof- auto CO2-neutraal en onschadelijk voor met milieu. De verwachting van Honda is dat hybride auto's de komende jaren de belangrijkste markt zullen vorm als brug naar waterstof.

Wiki: Waterstofauto >
Waterstof als energiedrager >

Kijken: Elektrolyse >

 

Medvedev president van Rusland

Op 07 mei 2008 wordt Dmitri Medvedev als nieuwe president van Rusland beëdigd.

Dmitri Medvedev (1965) van de politieke partij Verenigd Rusland volgde Vladimir Poetin (1952) op die tussen 2000-2008 president van Rusland was. Medvedev was een vertrouweling van oud-president Poetin waarmee hij de afgelopen jaren nauw samenwerkte. Om deze samenwerking kracht bij te zetten benoemde Medvedev Poetin als premier van Rusland. Volgens waarnemers van de Raad van Europa waren de Russische presidentsverkiezingen niet eerlijk verlopen om dat de oppositiepartijen in Rusland systematisch buitenspel werden gezet.

Wiki: Medvedev >
Wiki: Rusland >

Kijken: Eerlijke verkiezingen in Rusland?

Kasparovs andere Rusland

Als schaker won Garry Kasparov alles wat er te winnen viel. Sinds twee jaar heeft de grootmeester zijn strijd van het schaakbord verlegd naar het politieke toneel. En ook daar ging hij voor het hoogst haalbare. De oppositieleider wilde meedoen aan de presidentsverkiezingen van 2008. En hoewel hij de oppositie achter zich wist te verenigen, gooide Poetin al voor de verkiezingen roet in het eten. Regenlicht VPRO, uitzending 3 maart 2008.

Kijken: Kasparovs andere Rusland >

 

Olympische Zomerspelen Beijing 2008

De Olympische Zomerspelen van 2008 vinden plaats in Beijing, China.

Wielrenster Marianne Vos op de puntenkoers, het vrouwenhockeyteam, Anky van Grunsven op het nummer individueel dressuur paardensport, de roeisters Marit van Eupen en Kirsten van der Kolk op het nummer lichte dubbeltwee, het waterpolo vrouwenteam, Maarten van der Weijden op het nummer 10 kilometer zwemmen in open water en de 4x100 meter vrije slag zwemestafetteploeg voor vrouwen wonnen een gouden medaille.

NOC*NSF >
Internationaal Olympisch Comité >

Kijken: Goud voor Van der Weijden 2008 >

 

EK voetbal in Zwitserland/Oostenrijk 2008

In 2008 wordt Spanje Europees kampioen voet- bal door in de finale Duitsland te verslaan.

Nederland werd in de kwartfinale door Rusland uitgeschakeld.

UEFA History >

Kijken: Nederland - Rusland >
Kijken: Spanje - Duitsland >


 

Kredietcrisis

In het najaar van 2008 ontstaat er een wereld- omvattende financiële crisis die rechtstreeks te herleiden is tot de verstrekking van zogeheten subprime en Alt-A hypotheken in de Verenigde Staten aan minder kredietwaardige huishou- dens.

Mensen die bij een gewone bank, vanwege het ontbreken van een vast inkomen, geen hypo- theek kregen, konden wel terecht bij hypotheekbanken die subprime hypotheken ver- strekten. De kern van deze hypotheekvorm is dat mensen zonder een stabiel inkomen een huis konden kopen met lage aanvangslasten, maar met een oplopend rentepercentage na twee jaar. In 2006 had twintig procent van alle Amerikaanse huizenbezitters een subprime hypotheek tegenover een aandeel van zesen- dertig procent voor de traditionele krediet- waardige prime hypotheken. Alt-A hypotheken, waarbij ook de kredietwaardigheid van de aspirant huizenkoper onvoldoende werd geveri- fieerd, zitten tussen een subprime en prime hypotheek in en vertegenwoordigen een aandeel van vijfentwintig procent van de huizenmarkt. De zogeheten Jumbo hypotheken betreft de bovenkant van de Amerikaanse huizenmarkt met een aandeel van vijftien procent. Veel huishoudens met subprime en Alt-A hypotheken kwamen in financiële problemen als ze werkeloos werden of wanneer het inkomen geen gelijke tred hield met het stijgende rentepercentage. Als ze hun maandelijkse aflossing niet meer konden betalen en werden ze gedwongen om hun huis te verkopen.

Door de jarenlange stijging van de huizenprijzen was er voor de banken geen probleem, maar dat veranderde toen vanaf 2006, door het grote aanbod, de huizenprijzen fors begonnen te dalen. In 2008 was de situatie zo verslechterd dat de gemiddelde huizenprijs tot bijna twintig procent onder de waarde daalde dan waarvoor het huis was gekocht. Het percentage Amerikanen, die een betalingsachterstand van zestig dagen of meer hadden, liep in 2008 op tot achttien procent. De subprime en Alt A hypotheken werden door de hypotheekbanken in de vorm van de uitgifte van obligaties voor een belangrijk deel doorgeleend aan de twee grootste Amerikaanse hypotheekbanken Fannie Mae en Freddie Mac. Toen de hypotheekbanken aan de onderkant van de markt door de gemiste aflossingen en de waardedaling van de huizen in de problemen kwamen, vertaalde dit zich recht- streeks naar de hypotheekbanken Fannie Mae en Freddie Mac die daardoor in de zomer van 2008 in zwaar weer kwamen De Amerikaanse overheid organiseerde een van de grootste reddingsacties ooit door 200 miljard dollar in de banken te pompen en stelde deze onder staatstoezicht. Vervolgens kwamen de grote zakenbanken Merrill Lynch en Lehman Brothers in de problemen. Merrill Lynch werd voor 50 miljard dollar overgenomen door Bank of Ame- rica, maar voor de investeringsbank Lehman Brothers met een marktwaarde van 639 miljard dollar werd geen koper gevonden waardoor deze bankroet ging. Daarna dreigde de grootste verzekeraar ter wereld American International Group (AIG) om te vallen wat door een overheidssteun van 75 miljard dollar werd voor- komen.

Het omvallen van Lehman Brothers in september 2008 en het dreigende failliet van AIG was de katalysator voor het ontstaan van een wereldwijde kredietcrisis. Immers door het spel van interbancaire leningen bleken banken wereldwijd over riskante hypotheekpakketten te beschikken die rechtstreeks te herleiden waren tot de subprime en Alt-A hypotheken in de Verenigde Staten. Het vertrouwen van banken om onderling geld te lenen daalde tot een nulpunt waardoor financiële geldstromen over de wereld stilvielen. Wereldwijd daalden de beurskoersen zoals dit in decennia niet meer voorgekomen was. Effectenportefeuilles ver- dampten en kredietmarkten droogden op waardoor de belangrijkste economieën in een recessie kwamen. Bedrijven werden geconfron- teerd met een historische daling van de vraag naar producten en daarnaast bleek het vrijwel onmogelijk te zijn om leningen aan te gaan voor nieuwe investeringen. In het najaar van 2008 vroegen bedrijven massaal arbeidverkorting aan en vielen de eerste ontslagen. Dit proces zette zich in 2009 voort.

De kredietcrisis werd in Nederland ondermeer zichtbaar door de reddingsactie van de Neder- landse overheid van de Belgisch-Nederlandse onderneming Fortis die vanaf de zomer 2008 door de kredietcrisis in de problemen was gekomen. Fortis, ABN AMRO en ING zijn zogeheten systeembanken die geld van miljoe- nen burgers beheren en als deze omvallen zou dat ernstige schade aan de Nederlandse economie veroorzaken. Om dit te voorkomen besloten de Nederlandse, Belgische en Luxem- burgse overheden op 28 september om een belang van negenenveertig procent in Fortis te nemen terwijl de onderdelen van ABN AMRO te koop werden gezet. Op 03 oktober 2008 maakten premier Balkenende, minister Bos van Financiën en de president van de Nederlandsche Bank Wellink tijdens persconferentie bekend dat de Nederlandse staat de Nederlandse tak van Fortis, ABN-AMRO en de verzekeringstak van Fortis voor een bedrag van 16,8 miljard hadden gekocht. Daarnaast stelde de Nederlandse overheid een fonds van twintig miljard euro beschikbaar waar gezonde financiële instellingen een beroep op konden doen.

In oktober 2008 deed de tweede consumenten- bank ter wereld ING als eerste Nederlandse bank een beroep op het garantiefonds van de overheid en kreeg van de staat een kapitaalin- jectie van tien miljard euro. In het eerste decennium van de eenentwintigste eeuw was ING Direct een succesvolle dochter van ING in de Verenigde Staten die in 2004 maar liefst veertig miljard dollar aan Amerikaans spaargeld binnen wist te halen waar jaarlijks nog eens bijna twintig miljard dollar bijkwam. De Ameri- kaanse overheid verplicht banken om vijfenvijf- tig procent van het ingelegde spaargeld te investeren in de woningmarkt. Zo investeerde ING Direct in het rechtstreeks verstrekken van hypotheken, maar ook leende het geld uit aan hypotheekbanken die handelden in subprime en Alt-A hypotheken. Zo investeerde ING indirect in zwakke hypotheken die onverkoopbaar bleken toen de kredietcrisis in de zomer van 2008 uitbrak. In januari 2009 stak de overheid nog eens tweeëntwintig miljard euro in ING. De Nederlandse staat stelde zich tot tachtig procent garant voor de Alt-A hypotheken van ING in de Verenigde Staten die echter wel eigenaar bleef van de hypotheken. De staat zou mee gaan delen in eventuele winsten of verliezen op die hypotheken. Als tegenprestatie zou ING in 2009 vijfentwintig miljard uitlenen aan bedrijven en particulieren om de in het slop geraakte econo- mie te helpen vlottrekken.

Rijksoverheid: Kredeietcrisis >
Tijdlijn Kredietcrisis >

Kijken: Tegenlicht Crash 2008 >
Kijken: Reporter: Het Fortis-drama >
Kijken: Reporter: Wouter Bos >

Kijken: Kredietcrisis macht en moraal >
Kijken: Het brein van de bankier >

Geld stinkt niet

Eind september 2008 speelde zich een voor onmogelijk gehouden scenario af. De Nederlandse regering moest onder zware tijdsdruk onderhandelen met de Belgen om ABN Amro van de ondergang te redden. en strijd vol botsende ego's, machtsspelletjes en cultuurverschillen, die vanuit Nederland de codenaam kreeg 'Pecunia non olet' ('geld stinkt niet'). AVRO/TROS, uitzending 17 mei 2015.

Kijken: Geld stinkt niet >

 

Hugo Claus


Foto: Filip Claus.

Op 19 maart 2008 is de Vlaamse dichter, schrijver, schilder en filmmaker Hugo Claus (1929-2008) overleden.

Hugo Claus die op 21-jarige leeftijd debuteerde met de roman ‘De Metsiers' liet een rijk oeuvre na van romans, gedichtenbundels, toneelstuk- ken en filmscenario's. Een meesterwerk is de roman ‘Het verdriet van België' uit 1983, een zogeheten bildungsroman waarin Claus de kleinburgerlijke benepenheid van de sociale en politieke verhoudingen in de provincie in België tijdens de Tweede Wereldoorlog (1910-1945) beschrijft en de drang van de hoofdpersoon om zich daaruit los te maken.

Wiki: Hugo Claus >

Kijken: De veelvraat Hugo Claus >

 

Cycloon Nargis verwoestend

In mei 2008 wordt het Aziatische land Myanmar (Birma) zwaar getroffen door de cycloon Nargis.

Door de zware cycloon kwamen vermoedelijk meer dan 100.000 mensen om het leven en raakten miljoenen mensen dakloos. Internatio- nale hulpacties werden aanvankelijk niet toege- laten door de communistische militaire junta die Myanmar sinds 1962 van de buitenwereld afge- sloten houdt. In augustus 2007 haalde Myanmar het wereldnieuws toen duizenden boeddhistische monniken en circa honderdduizend burgers demonstreerden tegen het beleid van de junta.

Wiki: Nargis >

Kijken: Artsen zonder grenzen >

 

Hoge olieprijs

In de zomer van 2008 loopt de prijs van een vat ruwe olie (van 159 liter) op tot een recordhoogte van 147 dollar per vat.

Een van de oorzaken van de stijgende olieprijs was de enorme vraag naar olie in de groeiende economieën zoals China en India. Door de hoge olieprijs werd voedsel duur en stegen benzine- en dieselprijzen aan de pomp tot een record- hoogte. Vergeleken met 1996 was de benzine- prijs in 2008 met 96 procent en de dieselprijs met 124 procent gestegen. In Nederland steeg de aan olie gekoppelde gasprijs wat resulteerde in hogere verwarmingskosten voor individuele burgers en de glastuinbouw. In de zomer van 2008 steeg een vat olie naar een recordhoogte van 147 dollar, maar parallel aan de kredietcri- sis en het instorten van de wereldhandel zakte de prijs van een vat ruwe olie in december 2008 terug naar 37 dollar per vat.

Kijken: Hoge benzineprijs >

 

Elektrisch autorijden

Op 17 juli 2008 start op het racecircuit van Assen een consortium van bedrijven waaronder het energiebedrijf Essent en de importeur van het sportwagenmerk Lotus een promotiecam- pagne om elektrisch autorijden te stimuleren.

Het consortium wilde elektrisch autorijden stimu- leren door bestaande automodellen om te bou- wen, elektrische auto's te importeren en een infrastructuur te ontwikkelen die nodig is voor grootschalig elektrisch rijden. Als uithangbord voor de campagne gebruikte het consortium de Lotus Elise ECE, een elektrische raceauto met topsnelheid van 230 kilometer per uur en een actieradius van 350 kilometer.

Wiki: Elektrische auto >

Kijken: Tegenlicht: Het nieuwe rijden >

 

Eredivisie voetbal

In 2008 wordt PSV landskampioen voetbal.

Wiki: Eredivisie >
KNVB >

Kijken: Ontknoping Eredivisie 2008 >

             
 

 

 

 

Muziek in 2008

 

Muziekkeuze van 2008 (alfabetisch)

Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten >

Amadou & Mariam - DJama x
Black Kids - Look at Me (When I Rock Wichoo)
Cat Power - I Believe in You x
Cat Power - Song To Bobby x
Coldplay - Viva la Vida
David Byrne & Brian Eno - Strange Overtones
Death Cab For Cutie - I Will Possess Your Heart
Death Cab For Cutie - No Sunlight x
Deerhunter - Nothing Ever Happened
dEUS - The Architect x
Drive-By Truckers - Three Dimes Down
Elbow - One Day Like This x
Elbow - Some Riot
Elbow - The Bones of You x
Estelle - American Boy x
Fleet Foxes - Mykonos
Fleet Foxes - Tiger Mountain Peasant Song x
Fleet Foxes - Your Protector x
Hercules & Love Affair - Blind x
Hercules & Love Affair - Raise Me Up x
Hercules & Love Affair - Time Will
Hot Chip - Made In The Dark
Hot Chip - Ready For The Floor x
Kings of Leon - Sex on Fire x
Madonna - Give It To Me x
Milow - Ayo Technology
MGMT - Kids x
MGMT - Time to Pretend
My Morning Jacket - Librarian x
My Morning Jacket - Remnants
My Morning Jacket - Touch Me I'm Going to Scream (Part 2) x
Nick Cave & The Bad Seeds - Dig, Lazarus, Dig!!! x
Paul Weller - Have You Made Up Your Mind x
Port O'Brien - Fisherman's Son x
Portishead - Nylon Smile
Portishead - The Rip
R.E.M. - Accelerate
R.E.M. - Man-Sized Wreath x
Santogold - L.E.S. Artistes
Santogold - Lights Out x
Shelby Lynne - How Can I Be Sure x
Sons & Daughters - This Gift x
The Felice Brothers - Wonderful Life x
The Hold Steady - Both Crosses x
The Hold Steady - Sequestered in Memphis
The Last Shadow Puppets - The Age of the Understatement x
The Last Shadow Puppets - My Mistakes Were Made For You x
The Raconteurs - You Don't Understand Me
The Ting Tings - Great DJ
The Ting Tings - That's Not My Name
TV on the Radio - Family Tree x
TV on the Radio - Golden Age x
TV on the Radio - Halfway Home
Vampire Weekend - a-punk
Vampire Weekend - Oxford Comma
Voicst - Everyday I Work on the Road (NL)
Wolf Parade - The Grey Estates x

Albumkeuze van 2008 (alfabetisch)

Amadou & Mariam - Welcome to Mali
Ane Brun - Changing Of The Seasons
Black Kids - Partie Traumatic
Boeijen-Hofstede-Vrienten - Aardige Jongens (NL)
Bon Iver - For Emma, Forever Ago
Calexio - Carried to Dust
Cat Power - Jukebox
Chad Vangaalen - Soft Airplane
Coldplay - Viva la Vida or Death and All His Friends
David Byrne & Brian Eno - Everything That Happens Will Happen Today
Death Cab for Cutie - Narrow Stairs
Deerhunter - Microcastle
Drive-By Truckers - Brighter Than Creation's Dark
Elbow - The Seldom Seen Kid
Estelle - Shine
Fleet Foxes - Fleet Foxes
Fleet Foxes - Sun Giant (EP)
Friska Viljor - Tour De Hearts
Hercules & Love Affair - Hercules & Love Affair
Hot Chip - Made in the Dark
Jacob Dylan - Seeing Things
Joan as Police Woman - To Survive
Kings of Leon - Only by the Night
Leine - Truth Be Told (NL)
MGMT - Oracular Spectacular
Mudhoney - The Lucky Ones
My Morning Jacket - Evil Urges
Nick Cave & The Bad Seeds - Dig, Lazerus, Dig!!!
Paul Weller - 22 Dreams
Paulusma - iRecord (NL)
Portishead - Third
R.E.M - Accalerate
Santogold - Santogold
Shelby Lynne - Just a Little Lovin'
Sigur Ros - Með suð I eyrum við spilum endalaust
Sons & Daughters - This Gift
The Felice Brothers - The Felice Brothers
The Firemen - Electric Arguments
The Hold Steady- Stay Positive
The Last Shadow Puppets - The Age of the Understatement
The Raconteurs - Consolers of the Lonely
The Roots - Rising Down
The Tings Tings - We Started Nothing
Tv on the Radio - Dear Science
Vampire Weekend - Vampire Weekend
Voicst - Everyday I Work On The Road (NL)
Wolf Parade - At Mount Zoomer

 

50 jaar Nederpop

Op 3 oktober 2008 vond in de Music Hall in Amsterdam een uniek concert plaats, 50 jaar Nederpop Live!

Kijken: 50 jaar Nederpop Live! >

 

Hip Hop in Nederland (1999-2009)

Het decennium 1999 tot 2009 gaat de boeken in als de periode waarin de Nederlandse hiphopscene spectaculair groeit en een stuk professioneler wordt. Reden voor hiphopplatform Hiphop In Je Smoel (HIJS) om samen met underground en mainstream artiesten het afgelopen decennium onder de loep te nemen.

Kijken: Hip Hop in Nederland >


De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 2008 (alfabetisch)

Amy Macdonald - This is the Life
Beyonce - If I were A Boy
Coldplay - Viva la Vida
Duffy - Merci
Enrique Iglesias - Can You Here Me
Kane - Shot of a Gun
Katy Perry - I Kissed a Girl
Madonna - Give It To Me
Madonna & Justin Timberlake - 4 minutes
Marco Borsato - Dochters
Marco Borsato - Stop de tijd
Marco Borsato - Wit licht
Mark Ronson ft. Amy Winehouse - Valerie
Leona Lewis - Bleeding Love
Nikki - Hello World
Robin S - Show Me Love 2008
Timbaland ft One Republic - Apologize
Wolter Kroes - Viva Hollandia

 

Film in 2008

 

Filmkeuze van 2008 (alfabetisch)

Burn After Reading - Ethan Coen & Joel Coen >
Changeling - Clint Eastwood >
Der Baader Meinhof Komplex - Uli Edel >
Entre les murs - Laurent Cantet (Gouden Palm Cannes, 2008) >
Gomorra - Matteo Garrone (Europese Filmprijs 2008) >
Gran Torino - Clint Eastwood >
Hunger - Steve McQueen >
Milk - Gus Van Sant >
Revolutionary Road - Sam Mendes >
Slumdog Millionaire - Danny Boyle >
The Curious Case of Benjamin Button - David Fincher >
The Dark Knight - Christopher Nolan >
The Reader - Stephen Daldry >
The Wrestler - Darren Aronofsky (Gouden Leeuw Venetië 2008) >
Wall-E - Andrew Stanton >
Waltz with Bashir - Ari Folman (beste film volgens NRC) >

Nederland
Calimucho - Eugenie Jansen >
Oorlogswinter - Martin Koolhoven >

 

Website Cinema >