9-11

Op 11 september 2001 (Nine Eleven) wordt de Verenigde Staten van Amerika getroffen door een terroristische aanval van de islamitische terreurbeweging Al Qaida.

Zelfmoordterroristen kaapten die dag vier pas- sagiersvliegtuigen met als doel om deze als ‘levende' bom te gebruiken. Het eerste vliegtuig vloog in de noordelijke toren van het World Trade Centre (Twin Towers) in New York even later gevolgd door een tweede toestel dat zich in de zuidelijke toren boorde. Beide torens stortten anderhalf uur later als gevolg van de beschadi- gingen in. Het derde vliegtuig ramde in Washing- ton het Pentagon, het Amerikaanse Ministerie van Defensie. Het vierde toestel bereikte zijn doel niet (vermoedelijk het Capitool of het Witte Huis in Washington) en stortte neer in de buurt van Pittsburgh. Bij de aanslagen vielen ruim drieduizend slachtoffers. Alle inzittenden van de vliegtuigen en de negentien zelfmoordterroristen kwamen om het leven.

President Bush van de Verenigde Staten be- schouwde de aanslagen als een oorlogsverkla- ring en kondigde een oorlog tegen het terroris- me aan die zich richtte tegen terroristische groepringen en alle landen die hen onderdak verschaften. Als eerste land was Afghanistan in het vizier omdat Al Qaida onder leiding van Osama bin Laden, de hoofdverdachte van de aanslagen van 9-11, zich daar schuilhield. De NAVO deed een beroep op artikel vijf van het NAVO-verdrag waarin een aanval op een van de bondgenoten uitgelegd werd als een aanval op alle deelnemende naties aan de NAVO en toonde zich daarmee solidair met het standpunt van de VS.

Wiki: De aanslagen op 11 september 2001 >
Wiki: Osama Bin Laden (1957-2011) >

Kijken: NOS Achtuur Journaal 9/11 >
Kijken: 9/11 in Den Haag >

Bouw van het WTC (1968-1973) >

Driedelige documentaireserie 9/11: De dag die de wereld veranderde. VARA/VPRO, uitzending 2011.

Kijken: De aanvliegroute >
Kijken: Toestemming om te vuren >
Kijken: Het bange land >

Kijken: De impact van 9/11 (2011) >

De schaduw van de ramp

De terroristische aanslagen van 11 september 2001 in de VS veranderden de wereld. Vijftien jaar na dato kijken Nederlandse ooggetuigen van de aanslagen terug op deze fatale dag. KRONCRV, uitzending 11 september 2016.

Kijken: De schaduw van de ramp (2016) >


Enduring Freedom

Op 07 oktober 2001 begint de militaire operatie ‘Enduring Freedom' met als doel om het streng islamitische Taliban-bewind en het terroristische netwerk Al Qaida onder leiding van Osama bin Laden in Afghanistan uit te schakelen.

De Amerikanen en de Britten, die gesteund werden door een groot aantal Westerse en Arabische landen, gingen in eerste instantie over tot het grootschalig bombarderen van militaire installaties en vliegvelden in Afghanistan. Daar- na werden frontstellingen van de Taliban ge- bombardeerd met als doel om een bres te slaan in de stellingen van de Taliban waardoor de Noordelijke Alliantie, een verzameling Afghaan- se milities die net als de Amerikanen van het Taliban bewind afwilden, op kon rukken. Deze strategie was succesvol en de Noordelijke Allian- tie trok op 13 november 2001 de hoofdstad Kabul binnen. Amerikaanse commando's waren in de tussentijd in het bergachtige grensgebied van Afghanistan en Pakistan opzoek naar Osma bin Laden, de leider van het terroristische netwerk Al Qaida.

NATO: ISAF (Engelstalig) >
Historische missies: Enduring Freedom >

 

De eerste iPod

In oktober 2001 wordt door het Amerikaanse computerbedrijf Apple de eerste iPod, een geluidsdrager voor het afspelen van gecompri- meerde Mp3-geluidsbestanden, op de markt gebracht.

De eerste iPod met een geheugencapaciteit van 5GB was vanaf de introductie in 2001 een groot succes voor Apple. In 2001 introduceerde Apple tevens de gratis digitale mediaspeler iTunes voor het online kopen van muziek, het comprimeren en afspelen van digitale muziek- en videobestanden en het beheren van je persoonlijke muziekbibliotheek. Op de iPod-versies met een opslagcapaciteit van 30 of 60 gigabyte die in 2005 op de markt kwamen, konden ook video's worden afgespeeld. Mp3 is een compressietechniek voor geluidsbestanden die gebaseerd is op het uitfilteren van de voor mensen onhoorbare geluidselementen waardoor de opslagcapaciteit van een geluidbestand aanzienlijk wordt verkleind. (zie 1995).

Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

Windows XP

In 2001 brengt het Amerikaanse softwarebedrijf Microsoft het 32-bitsbesturingssysteem Windows XP Home Edition op de consumentenmarkt.

In 1993 werd door Microsoft het 32-bitsbestu- ringssysteem Windows NT 3.1 waarin NT staat voor New Techology ontwikkeld voor de profes- sionele markt. Windows NT 3.1 was het eerste besturingsysteem van Microsoft dat niet op MS-DOS gebaseerd was zoals de Windows-versies van Microsoft voor de particulier markt. Pas in 2001 met de release van Windows NT 5.1 werd het op dezelfde New Techology draaiende Windows XP Home Edition uitgebracht voor de consumentenmarkt. Windows XP werd in 2008 opgevolgd door Windows Vista.

Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

Woningwet 1901

Het VPRO geschiedenisprogramma Andere Tij- den staat stil bij het feit dat honderd jaar geleden in 1901 de Woningwet in Nederland werd ingevoerd die als doel had om de woonom- standigheden van arbeiders te verbeteren.

Kijken: 100 jaar woningwet >

 

Eredivisie Voetbal

In 2001 wordt PSV landskampioen voetbal.

Wiki: Eredivisie >
KNVB >

 

 

De jaren nul:

Kijken: NOS Jaaroverzicht 2001 >

De jaren 2000-2009 >

 

Het weer in 2001

Het jaar 2001 is een warm jaar en eindigt met een gemiddelde temperatuur van 10,4 °C in de top tien van de warmste jaren sinds het begin van de officiële waarnemingen in 1901.

Over het hele jaar werden in De Bilt 77 warme dagen van 20 °C of meer, 24 zomerse dagen van 25 °C of meer en 06 tropische dagen van 30 °C of meer gemeten. De maand oktober was de warmste maand van de afgelopen driehon- derd jaar. In De Bilt viel 1039 millimeter neer- slag tegen 793 millimeter normaal en daarmee was 2001 een relatief nat jaar.

KNMI: het jaar 2001 >
KNMI: oktober 2001 >

 

Parlement & Politiek

In 2001 regeert het tweede paarse Kabinet-Kok (1998-2002).

Het Kabinet-Kok II bestond uit ministers van de PvdA (Partij van de Arbeid), D66 (Democraten '66) en de VVD (Volkspartij voor Vrijheid en De- mocratie). Minister-president Kok (1938) kwam uit de PvdA.

Parlement: Kabinet-Kok II (1998-2002) >
Parlement: Periode Paars >

Kijken: De strijd van Wim Kok 1 >
Kijken: De strijd van Wim Kok 2 >

 

Pim Fortuyn lijsttrekker Leefbaar Nederland

Op 25 november 2001 kiest het congres van Leefbaar Nederland Pim Fortuyn (1948-2002) als lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen van mei 2002.

Wiki: Pim Fortuyn >

Kijken: Pim en zijn volk 1 >
Kijken: Pim en zijn volk 2 >

 

Vijftig jaar televisie

In 2001 viert de Nederlandse televisie haar vijftigste verjaardag.

Op 02 oktober 1951 om 20.15 uur vond vanuit studio Irene te Bussum de eerste officiële Ne- derlandse zwart-wit televisie-uitzending plaats.

Kijken: 60 jaar televisiegeschiedenis >

 

Mond- en klauwzeer

Op 21 maart 2001 breekt in de dorpen Olst en Welsum in de provincie Overijssel mond- en klauwzeer (MKZ) uit.

De besmette dieren werden afgemaakt en ook gezonde dieren in de directe omgeving werden preventief geruimd met als doel om de be- smettingshaard te isoleren. Na zesentwintig uit- braken was op 25 juni de MKZ-crises officieel voorbij en waren er ruim 250.000 dieren afge- maakt.

Mond- en klauwzeer is een besmettelijke virus- ziekte die voorkomt bij eenhoevige dieren zoals varkens, runderen, geiten en schapen. Er be- staat een vaccin tegen MKZ maar dat mag niet worden gebuikt omdat Europa sinds 1991 een non-vaccinatiebeleid voert. Vlees van gevacci- neerde dieren wordt ondermeer in Amerika geweigerd omdat er geen verschil te zien is tussen besmet vlees en gevaccineerd vlees.

Wiki: Mond- en klauwzeer >

De Mannenbroeders van Kootjebroek

Sommige inwoners zien de massaslachting in 2001 door MKZ als een aanval van een anti-christelijke regering op hartje Bijbelbelt. Tien jaar later is MKZ in Kootwijkerbroek nog steeds een open zenuw. Documentaire De Mannen- broeders van Kootjebroek. EO, uitzending 31 maart 2011.

Kijken: De Mannenbroeders van Kootjebroek >

 

Herman Brood overleden

Op 11 juli 2001 is de kunstenaar en muzikant Herman Brood overleden.

Herman Brood (1946-2001) had in de jaren zeventig succes met de band Herman Brood & His Wild Romance. Twee succesvolle albums waren Street uit 1977 en Shpritsz uit 1978 met de hitsingle Saturday Night. Op 11 juli pleegde de zwaar verslaafde Heman Brood zelfmoord door van het Hilton hotel in Amsterdam te springen.

Wiki Herman Brood >

De documentaire Herman Brood, a Star Like Me ontrafelt door middel van talloze archiefbeelden en geluidsopnames Broods mythische en zorgvuldig gecultiveerde imago van rock ‘n roll junkie en onderzoekt de relatief onbekende periode tussen 1964 en 1978, waarin Brood zich ontpopt van een 17-jarige kunstacademie- student tot een 31-jarig popidool. Het Uur van de Wolf. Regie Peter Scholten. NTR, uitzending 16 mei 2009.

Kijken: Herman Brood, a Star Like Me >

Vijf jaar geleden sprong rockidool Herman Brood van het dak van het Hilton Hotel in Amsterdam. Brood - kunstenaar, nationale troeteljunk en mediafenomeen - was sinds 1974 in de meest uiteenlopende hoedanigheden op televisie te zien. Sinds halverwege de jaren zeventig schitterde Herman Brood in de meest uiteenlopende hoedanigheden op televisie. Verder heb ik niets meegemaakt, Herman Brood Mediafenomeen VPRO, uitzending 27 december 2010.

Kijken: verder heb ik niets meegemaakt >

 

Homohuwelijk officieel

Vanaf 01 april 2001 kunnen homoparen in Nederland onder dezelfde voorwaarden als hete- roparen een burgerlijk huwelijk sluiten.

Wiki: Homohuwelijk >

 

Nuna 1 wint World Solar Challenge

In 2001 wint de Nederlandse zonneauto Nuna 1, een door het energiebedrijf NUON gesponsord project van de Technische Universiteit Delft, de World Solar Challenge, een zonnewagenrace van ruim drieduizend kilometer dwars door Australië van Darwin in het noorden van Austra- lië naar zuidelijke stad Adelaide.

De 3010 km kilometer werd afgelegd in 32 uur en 39 minuten met een gemiddelde snelheid van 91,8 kilometer per uur.

Nuon Solar Team >
World Solar Challenge (Engelstalig) >

Kijken: World Solar Challenge 2001 >

 

 

Volendam rouwt

Tijdens een oudejaarsviering komen bij een brand in café ‘Het hemeltje' in Volendam veertien jongeren om het leven.

Kort na de jaarwisseling staken bezoekers ster- retjes af waardoor de kersversiering aan het plafond in brand vloog. In korte tijd ontstond er een vuurzee die neerviel op de bezoekers die niet meer op tijd weg konden komen. Naast de veertien doden vielen er bijna tweehonderd gewonden waarvan velen met ernstige brand- wonden.

Documentaire: Dichter bij de hemel

Bijna tien jaar geleden brak er brand uit in Café De Hemel in Volendam. Drie bij 'de brand' betrokken jongeren beklimmen samen met de artsen van toen de hoogste berg van Afrika, de Kilimanjaro. Tros, uitzending 17 december 2010

Kijken: Dichter bij de hemel >

 

Milosevic gearresteerd

Op 1 april 2001 wordt ex-president van Servië Slobodan Milosevic (1941-2006) in Belgrado ge- arresteerd.

Op 28 juni 2001 werd Milosevic overgebracht naar de gevangenis van Scheveningen om terecht te staan voor het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. Milosevic was tussen 1989 en 2000 president van Servië en hij werd als eindverant- woordelijke aangeklaagd voor oorlogsmisdaden tegen de menselijkheid die Servische militairen en milities pleegden in de oorlogen die Servië tussen 1991 en 1995 voerde in Kroatië en Bos- nië waarbij op grote schaal etnische zuiveringen onder de moslimbevolking plaatsvonden.

Milosevic erkende het Joegoslavië-tribunaal niet en noemde het een illegale en partijdige recht- bank omdat volgens hem alleen de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (VN) ge- machtigd was een strafhof op te richten en niet de Veiligheidsraad van de VN zoals nu het geval was. Milosevic weigerde rechtsbijstand van een advocaat en besloot om zijn eigen verdediging te voeren.

Wiki: Slobodan Milosevic >
Wiki: Servië >
Wiki: Joegoeslavische oorlogen >

Joegoslavië-tribunaal (Engelstalig) >

Kijken: Aankomst Milosevic in Nederland >

Kijken: Portret van Slobodan Milosevic >
Kijken: De zaak Milosevic, deel 1 >
Kijken: De zaak Milosevic, deel 2 >
Kijken: De zaak Milosevic (vervolgd) >

 

Laatste vlucht MIR

Op 23 maart 2001 storten restanten van het grotendeels in de dampkring verbrande Russi- sche ruimtestation MIR neer in de Stille Oceaan bij Nieuw Zeeland.

Het was een gecontroleerde crash die begeleid werd door het Russische vluchtleidingscentrum Koroljov met als doel om het verouderde ruimtestation (1986) te vernietigen.

Op 20 januari 2001 wordt de republikein George Walker Bush beëdigd als de nieuwe president van de Verenigde Staten.

Witte Huis: George W. Bush (Engelstalig) >
Wiki: George W. Bush >

Kijken: Inauguratie van George W. Bush >

Kabila vermoord

Op 16 januari 2001 wordt Laurent-Désiré Kabila, president van de Democratische Republiek Con- go door een lijfwacht in zijn paleis vermoord.

De omstreden Kabila (1938-2001) was in 1997 aan de macht gekomen na het omverwerpen van het regime van Mobutu. Onduidelijk was of de moord de daad van een eenling was of dat het ging om een geregisseerde moord door tegenstanders van Kabila. Op 26 januari 2001 werd zijn zoon Joseph Kabila beëdigd als de nieuwe president van Democratische Republiek Congo.

Wiki: Democratische Republiek Congo >

Veroordeling in zaak Lockerbie

Op 31 januari 2001 wordt in het Nederlandse Kamp Zeist door een Schotse rechtbank de Libiër Abdel Baset Ali Mohammed el-Megrahi tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld voor zijn aandeel in de bomaanslag op een Ameri- kaanse Boeing 747 die in 1988 boven het Schotse plaatsje Lokerbie ontplofte.

Kijken: Lockerbie (25 jaar later) >
Kijken: Wie zat er achter de aanslag? >

 

Tour de France 2001

In 2001 wint de Amerikaan Lance Armstrong voor de derde achtereenvolgende keer de Tour de France. Erik Dekker wint een etappe.

In 2012 werd door het Amerikaanse antidoping bureau USADA voldoende bewijs verzameld voor het systematisch gebruik EPO en het toepassen van bloeddoping tijdens de sportieve carrière van Armstong. Het USADA-rapport werd overgenomen door de Internationale Wielerunie UCI die Armstrong al zijn overwinningen, waaronder zijn zeven tourzeges, afnam. Zie 2012 >

Wiki: Tour de France >

 

             
 

 

 

 

Muziek in 2001

 

Muziekkeuze van 2001 (alfabetisch)

Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten >

Air - Radio #1
Black Rebel Motorcycle Club - Love Burns
Black Rebel Motorcycle Club - Red Eyes And Tears x
Daft Punk - One More Time
Depeche Mode - Dream On x
Depeche Mode - I Feel Loved
dEUS - Nothing Really Ends x
dEUS - Roses
Fischerspooner - Emerge
Gonzales - Take Me To Broadway
Gorilaz - Clint Eastwood x
Jay-Z - Jigga That Nigga x
Johan - Tumble and Fall (NL)
John Frusciante - Going Inside
Madrugada - Hands up, I love you x
Manu Chao - Me Gustas Tu x
Missy Elliott - Get Ur Freak On
Muse - Bliss
Muse - Plug in Baby x
N.E.R.D - Lapdance
N.E.R.D - Run To The Sun
New Order - Crystal x
Nick Cave and the Bad Seeds - As I Sat Sadly By Her Side
Nickleback - How You Remind Me
Rammstein - Engel
Radiohead - Pyramid Song
Rammstein - Ich Will x
Rammstein - Sonne
Röyksopp - Poor Leno x
Rufus Wainright - Poses
Stereophonics - Have A Nice Day x
System of a Down - Aerials
System of a Down - Chop Suey
The Strokes - Hard To Explain x
The Strokes - Someday
The Strokes - Last Nite x
The White Stripes - Fell In Love With A Girl
The White Stripes - Hotel Yorba
Tool - Lateralis
Tool - Schism x
Travis - Side x
Travis - Sing
Yeah Yeah Yeahs - Miles Away
Zita Swoon - Moving Through Life as Prey
Zita Swoon - The Banana Queen x

Nederlandstalig:

Opgezwolle - Spuugdingen op die Mic.

De Nederlandstalige liedjes worden verzameld in de rubriek: Nederlandstalige muziekfavorieten >

 

Albumkeuze van 2001 (alfabetisch)

Air - 10,000hz Legend 
Black Rebel Motorcycle Club - B.R.M.C.
Daft Punk - Discovery
Depeche Mode - Exciter
dEUS - No More Loud Music (the singles)
Gorillaz - Gorillaz
Jay-Z - The Blueprint
Johan - Pergola (NL)
John Frusciante - To Record Only Water for Ten Days
Madrugada - The Nightly Disease
Manu Chao - Proxima Estacion Esperanza  
Missy Elliot - Miss E...So Addictive
Muse - Origins of symmetry
N.E.R.D - In Search Of...
New Order - Get Ready
Nick Cave and the Bad Seeds - No More Shall We Part
Opgezwolle - Spuugdingen op die Mic. (NL)
Radiohead - Amnesiac
Rammstein - Mutter
Royksopp - Melody A.M.
Starsailor - Love Is Here
Stereophonics - Just Enough Education to Perform
System of a Down - Toxicity
The Strokes - Is This It:



The White Stripes - White Blood Cells
Tool - Lateralus
Travis - The Invisible Band
Yeah Yeah Yeahs - Yeah Yeah Yeahs (EP)
Zita Swoon - Life= a Sexy Sanctuary

 

Hip Hop in Nederland (1999-2009)

Het decennium 1999 tot 2009 gaat de boeken in als de periode waarin de Nederlandse hiphopscene spectaculair groeit en een stuk professioneler wordt. Reden voor hiphopplatform Hiphop In Je Smoel (HIJS) om samen met underground en mainstream artiesten het afgelopen decennium onder de loep te nemen.

Kijken: Hip Hop in Nederland >

 

De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 2001 (alfabetisch)

Alicia Keys - Fallin'
Atomic Kitten - Whole Again
Dante Thomas - Miss California
Def Rhymz - Puf/Schudden
Gigi d'Agostino - L'amour toujours
Herman Brood - My Way
Jennifer Lopez - Love Don't Cost A Thing
Kylie Minogue - Can't Get You Out Of My Head
Marco & Sita - Lopen op het water
One Day Fly - I Wanna Be A One Day Fly
Outkast - Miss Jackson
Poema's - Zij maakt het verschil
Shaggy - Angel
Shaggy & Rayvon - It Wasn't Me
Sita - Happy
Starmaker - Damn (I Think I Love You)
U2 - Elevation

 

Film in 2001

 

Filmkeuze van 2001 (alfabetisch)

Atanarjuat - Zacharias Kunuk >
Bridget Jones's Diary - Sharon Maguire >
Enemy at the Gates - Jean-Jacques Annaud >
Ghost World - Terry Zwigoff >
Harry Potter and the Sorcerer's Stone - Chris Columbus >
I Am Sam - Jessie Nelson >
Iris - Richard Eyre >
Intimacy - Patrice Chéreau (Gouden Beer, Berlijn 2001) >
La Pianiste - Michael Haneke >
La Stanza del figlio - Nanni Moretti (Gouden Palm, Cannes 2001) >
Le Fabuleux Destin d' Amélie Poulin - Jean Pierre Jeunet (European Award) >
Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - Peter Jackson >
Monsoon Wedding - Mira Nair (Gouden Leeuw, Venetië 2001) >
Moulin Rouge - Baz Luhrmann >
Mulholland Drive - David Lynch >
Nirgendwo in Afrika - Caroline Link >
No Man's Land - Danis Tanovic >
Ocean's Eleven - Steven Soderbergh >
Samsara - Nalin Pan >
Shrek - Andrew Adamson, Vicky Jenson >
The Royal Tenenbaums - Wes Anderson >
Vanilla Sky - Cameron Crowe >
Vizontele - Yilmaz Erdogan and Ömer Faruk Sorak >

Nederland:

Minoes - Vincent Bal (Gouden Kalf 2002) >
Nynke - Pieter Verhoeff (Gouden Kalf 2001) >
The Discovery of Heaven - Jeroen Krabbé >

Website Cinema >