Mensen op de maan


foto: NASA.

Op 21 juli 1969 zet de Amerikaanse astronaut Neil Armstrong (1930) als eerste mens een voet op de maan

Op 16 juli 1969 werd de Apollo 11 gelanceerd met aan boord de astronauten Neil Armstrong, Michael Collins en Edwin Aldrin. Op 21 juli, in de nacht van zondag op maandag, zette Neil Armstrong om drie minuten voor vier Neder- landse tijd als eerste mens een voet op de maan terwijl hij de zin: 'Dit is een kleine stap voor de mens, maar een reuzenstap voor de mensheid', uitsprak. Hij werd even later gevolgd door de tweede astronaut Edwin Aldrin. De maanlanding werd live in zwartwit op de televisie uitgezon- den. Het doel van het Apollo-programma was om mensen naar de maan te brengen en ze weer veilig op aarde te laten terugkeren en omvatte ondermeer elf bemande ruimtevluch- ten.

NASA: Apollo Programma (Engelstalig) >
NASA: Apollo 11 (Engelstalig) >
Nasa geschiedenis: Apollo 11 >

Geschiedenis 24: Dossier ruimtevaart >
Kennislink: Dossier 50 jaar ruimtevaart >
NOS: Dossier ruimtevaart >

Stichting Rehon >
Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart >

Online kijken: Man op de maan >
Online kijken: Apollo 11 ... reis naar de maan >
Online kijken: Flight of Apollo 11 >

Online kijken: Race naar de maan >

 

De kraamkamer van het internet.

In 1969 wordt in de Verenigde Staten het militai- re computernetwerk Arpanet opgezet.

Arpa (Advanced Research Projects Agency) was een onderzoeksproject van het Amerikaanse Ministerie van Defensie dat zich tijdens de Koude Oorlog (1945-1989) bezighield met de ontwikkeling van geheime wapensystemen. Het doel van het Arpanet was om wetenschappers die betrokken waren bij Arpa via computers met elkaar te laten communiceren zodat deze snel en veilig informatie met elkaar konden uitwis- selen. De eerste uitwisseling van data over het nieuwe netwerk kwam in 1969 tot stand tussen computers van de universiteit van Los Angeles (UCLA) en het Stanford Research Centre in Palo Alto, het hart van Silicon Valley in Californië. De techniek voor het Arpanet, dat beschouwd wordt als de kraamkamer van het moderne internet, werd ontwikkeld door het Amerikaanse bedrijf BBN-technologies.

Wiki: Arpanet >
BBN: Arpanet (Engelstalig) >

Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

De eerste computergestuurde robotarm

In 1969 wordt in de Verenigde Staten de eerste computergestuurde robotarm ontwikkeld.

De Stanford Arm, die ontworpen werd door de student Victor Scheinman van het Stanford Artificial Intelligence Laboratory van de univer- siteit van Stanford, was de eerste elektrische, computergestuurde robotarm die vrijwel direct succesvol kon worden ingezet in een produc- tielijn. Omstreeks 1974 kon de Stanford Arm met behulp van optische- en contactsensors een Ford-waterpomp assembleren.

Stanford >

 

Mies van der Rohe


Barcelona paviljoen van Mies van der Rohe voor de wereldtentoonstelling van 1929 in Barcelona, Spanje. Photo: Liao Yusheng.

Op 17 augustus 1969 is de architect en ont- werper Ludwig Mies van der Rohe (1886-1969) overleden.

Mies van der Rohe ontwierp in de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw in de moder- nistische stijl die in Nederland bekend werd onder de naam het Nieuwe Bouwen. Mies van der Rohe ijverde in de jaren twintig voor industrialisatie van bouwelementen. Met behulp van prefab bouwonderdelen en gestandaar- diseerde maatvoering konden volgens Van der Rohe architecten en aannemers een bijdrage leveren aan het oplossen van technische en sociaaleconomische problemen. Mies van der Rohe emigreerde vanwege het opkomende Nationaal Socialisme in 1937 naar de Verenigde Staten waar hij na de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van de moderne architectuur.

Cultuurnetwerk: Ludwig Mies van der Rohe >
MOMA: Mies in Berlin & America (Engelstalig) >
Architonic: ontwerpen van Van der Rohe >
Artsmia: Modernisme (Engelstalig) >

 

Tour de France 1969

In 1969 won de Belg Eddy Merckx voor de eer- ste keer de Tour de France.

Wiki: Tour de France >

Online kijken: De eerste tourzege van Merckx >

 

De jaren zestig:

Online kijken: Items van de jaren zestig >

Online kijken: Jaaroverzicht Journaal 1969 >
Online kijken: De jaren zestig >
Online kijken: Hippies in de Peel >
Geschiedenis 24: De culinaire revolutie >

Geschiedenis Documentaires >
Geschiedenis links algemeen >

 

Parlement & Politiek

In 1969 regeert het Kabinet-De Jong 1967-1971.

Het Kabinet-De Jong bestond uit ministers van de KVP (Katholieke Volkspartij), de ARP (Anti Revolutionaire Partij), de CHU (Christelijk Histo- rische Unie) en de VVD (Volkspartij voor Vrij- heid en Democratie). Minister-president De Jong (1915) kwam uit de KVP.

Parlement: Kabinet-De Jong (1967-1971) >

Online kijken: Profiel van Piet de Jong >

 

De anti-KVP-motie

Op 06 maart 1969 hield de PvdA (Partij van de Arbeid) een partijcongres in Den Haag. Binnen het linkse kamp van de PvdA was onder aan- voering van Han Lammers (Nieuw Links) verzet ontstaan tegen de politiek van de KVP Katho- lieke Volkspartij omdat deze haar kiezers voor zou houden een progressieve partij te zijn terwijl men een conservatief beleid voerde. Tij- dens het partijcongres werd een motie in stemming gebracht om vooraf vast te leggen dat de PvdA na de kamerverkiezingen geen samen- werkingsverband aan zou gaan met de katho- lieken.

Geschiedenis 24: De anti-KVP-motie >

 

De Excessennota

In Januari 1969 praat de psycholoog dr. J. Hueting in het actualiteitenprogramma Achter het Nieuws voor het eerst openlijk over oorlogsmisdaden die begaan zouden zijn door Nederlandse militairen in de koloniale oorlog met Indonesië tussen 1945 en 1950.

Het kabinet-De Jong besloot tot een onderzoek en stelde de Coördinatiegroep Indonesië 1945- 1950 in die op 02 juni 1969 ‘De Excessennota' presenteerde. De nota bevatte een opsomming van militaire excessen zoals doodslag, moord, verkrachting en mishandeling begaan door Nederlandse militairen tijdens de koloniale oorlog met Indonesië.

Geschiedenis 24: De Excessennota >

 

BTW ingevoerd

Op 01 januari 1969 werd de BTW (Belasting Toegevoegde Waarde) in Nederland ingevoerd.

Geschiedenis 24: De komst van de BTW >

 

Boekenbal 1969

In 1969 veroorzaakt het jaarlijkse terugkerende boekenbal een rel vanwege aanstootgevende illustraties van de kunstenaar Metten Koornstra.

Een paar dagen voor het boekenbal dat op 12 maart plaats zou vinden in een vleugel van het Stedelijk Museum zond de Vara een uitzending uit over de voorbereidingen van het bal waarop beelden te zien waren van de decoraties die kunstenaars onder leiding van Koornstra maakten met als thema ‘Palais Du Pape' waarop de paus een neus in de vorm van een penis had en pausen die achter naakte dames aanrenden. De beelden veroorzaakten een rel in confes- sionele, katholieke kringen en zelfs de regering boog zich over de kwestie, maar mochten uiteindelijk wel blijven hangen.

Geschiedenis 24: Het boekenbal van 1969 >

 

Dolle Mina opgericht

In 1969 werd de links, radicaal feministische actiegroep Dolle Mina opgericht die streefde naar een gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de samenleving.

Geheugen van Nederland: Vrouwen in actie >

Online kijken: Dolle Mina & de mannen >

 

Floris

Op 05 oktober 1969 werd de eerste van twaalf afleveringen van de populaire ridderserie Floris, geregisseerd door Paul verhoeven met de in de hoofdrol Rutger Hauwer, in zwartwit uitgezon- den.

Online kijken: Floris >

 

Studenten eisen inspraak

In 1969 eisten studenten meer medezeggen- schap in de organisatie van Universiteiten en Hoge Scholen. Van 28 april tot en met 06 mei 1969 werd de Katholieke Hogeschool Tilburg (nu Universiteit van Tilburg) door studenten bezet en omgedoopt tot de Karl Marx Universiteit. Op 12 mei 1969 werd het Maagdenhuis, het administra- tieve centrum van de Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam, door studenten bezet.

Geschiedenis 24: Tilburg 1969 >
Geschiedenis 24: Maagdenhuisbezetting >

 

Harley J. Earl


1953 Buick Skylark

Op 10 april 1969 is de Amerikaanse auto-ontwerper Harley J. Earl (1893-1969) overleden. Earl werkte van 1927 tot 1959 voor General Motors in de Verenigde Staten en wordt be- schouwd als de grondlegger van het moderne auto-ontwerpen.

Wiki: Harley Earl >

 

Nixon nieuwe president VS

Op 20 januari 1969 werd de Republikein Richard Nixon (1913-1994) geïnaugureerd als de nieuwe president van de Verenigde Staten van Amerika. Nixon had in november 1968 met een kleine meerderheid de presidentsverkiezingen van de Democraat Hubert Humphrey gewonnen.

Witte Huis: Richard M. Nixon (Engelstalig) >

Online kijken: Nixon wordt president (1968) >

 

Opera Reconstructie

Vijf moderne componisten: Peter Schat, Louis Andriessen, Reinbert de Leeuw, Misha Mengel- berg, Jan van Vlijmen en de twee schrijvers Hugo Claus en Harry Mulisch schreven voor het Holland Festival van 1969 de moderne opera Reconstructie. De opera was een reconstructie van de moord op de Cubaanse vrijheidsstrijder Che Guevara 1928-1967 in 1967 en bekriti- seerde de bemoeizucht en onderdrukking van de Verenigde Staten van Derde Wereldlanden.

Geschiedenis 24: Reconstructie >

 

Walter Gropius


Het Bauhaus in Dessau, Duitsland 1925-1926 naar een ontwerp van Walter Gropius.

Op 05 juli 1969 is de architect en oud-directeur van de vermaarde Duitse kunstacademie Bauhaus Walter Gropius (1883-1969) overleden.

Een kernidee van het onderwijs aan het Bau- haus (1919-1933) was het bij elkaar brengen van kennis en vaardigheden van kunstenaars en vakmensen om zo tot realistische architectuur en design te komen die aansloot bij de industrie en behoeften van klanten. Het Bauhaus werd in 1933 door de Nationaal Socialisten verboden waarna veel docenten, waaronder Walter Gro- pius, naar de Verenigde Staten emigreerden. Walter Gropius speelde na de Tweede Wereld- oorlog in de Verenigde Staten een belangrijke rol in de ontwikkeling van de moderne architec- tuur en het architectuuronderwijs.

Cultuurnetwerk: het Bauhaus >
Cultuurnetwerk: onderwijs aan het Bauhaus >
Walter Gropius (Engelstalig) >

 

Staatsgreep in Libië

Op 01 september 1969 pleegde de groep: Vrije Officieren voor Eenheid en Socialisme een staatsgreep in Libië waarbij Koning Idris I werd afgezet. Moammar Kadhafi (1942) werd de sterke man van de nieuwe Libische Arabische Republiek. Kadhafii voerde in de jaren na de revolutie een pro-Arabisch en anti-Israëlisch beleid.

Wiki: Libië >

Online kijken: De revolutie in Libië >

 

Woodstock Popfestival

Op 15, 16 en 17 augustus 1969 vond in de staat New York in de Verenigde Staten het legen- darische popfestival Woodstock plaats. Naar schatting 500.000 jonge mensen keken en luis- terden naar optredens van ondermeer: Richie Havens, Ravi Shankar, Melanie, Joan Baez, Santana, Canned Heat, Janis Joplin, Sly & the Family Stone , Grateful Dead, Creedence Clear- water Revival, The Who, Jefferson Airplane, Joe Cocker, The Band, Johnny Winter, Crosby, Stills, Nash & Young, Paul Butterfield Blues Band en Jimi Hendrix.

Woodstock Festival (Engelstalig) >

Online kijken: Woodstock veertig jaar later >

 

Bed Peace

In 1969 bivakkeerden John Lennon (1940-1980) van The Beatles en zijn vrouw Joko Ono tijdens hun huwelijksreis een week in bed in het Am- sterdam Hilton. Voor de internationale pers hield het stel een pleidooi voor liefde en vrede.

Geschiedenis 24: Dossier John Lennon >
Wiki: John Lennon >

Online kijken: Bed Peace >

 

Eredivisie Voetbal

In 1969 werd Feyenoord landskampioen voet- bal.

Wiki: Eredivisie >
KNVB >

             
 

 

 

 

Muziek in 1969 (alfabetisch)

Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten >

BB King - The Thrill Is Gone x
Blood Sweat and Tears - Spinning Wheel
Captain Beefheart - My Human Gets Me Blues
Creedence Clearwater Revival - Green River
Creedence Clearwater Revival - Proud Mary
Crosby, Stills and Nash - Marrakesh Express
Crosby, Stills and Nash - Suite Judy Blue Eyes
David Bowie - Space Oddity x
Dusty Springfield - Son of a Preacher Man x
Dusty Springfield - The Windmills of Your Mind
Elvis Presley - Suspicious Minds
Fairport Convention - Genesis Hall
George Baker Selection - Little Green Bag (NL)
Ike & Tina Turner - River Deep Mountain High
Janis Joplin - Little Girl Blue x
Jeff Beck - Rice Pudding
Joe Cocker - Delta Lady
Joe Cocker - With A Little Help From My Friends
Johnny Cash - San Quentin
Johnny Winter - Mean Town Blues x
King Crimson - 21st Century Schizoid Man
Led Zeppelin - Dazed and Confused
Led Zeppelin - Heartbreaker x
Led Zeppelin - Whole Lotta Love
MC5 - Come Together
MC5 - Kick Out The Jams
Melanie - Beautiful People x
Neil Young and Crazy Horse - Cinnamon Girl x
Neil Young and Crazy Horse - Cowgirl in the Sand
Nick Drake - Fruit Tree x
Santana - Evil Ways x
Shocking Blue - Venus (NL)
Simon and Garfunkel - The Boxer
Sly & The Family Stone - I Want To Take You Higher
Sly & The Family Stone - Thank You (Falettinme Be Mice Elf Agin) x
The Allman Brothers Band - Whipping Post x
The Band - Up On Cripple Creek
The Beatles - Come Together x
The Beatles - Get back
The Beatles - Oh Darling x
The Beatles - The Ballad of John and Yoko
The Doors - Touch Me x
The Meters - Cissy Strut
The Rolling Stones - Gimme Shelter x
The Rolling Stones - You Can't Aways Get What You Want x
The Stooges - 1969 x
The Stooges - I Wanna Be Your Dog
The Supremes - Someday We'll Be Together
The Velvet Underground - Beginning To See The Light x
The Velvet Underground - Some Kinda Love x
The Who - Pinball Wizard
Tim Buckley - Sing a Song For You x
Wilson Pickett - Born To Be wild
Zager & Evans - In The Year 2525

Nederlandstalig:

Liesbeth List & Rames Shaffy - Pastorale
Herman van Veen - Liefde van Later
Herman van Veen - Suzanne

De Nederlandstalige liedjes worden verzameld in de rubriek: Nederlandstalige muziekfavorieten >

Albumkeuze van 1969 (alfabetisch)

B.B. King - Completely Well
Blood, Sweat and Tears - Blood, Sweat and Tears
Captain Beefheart and his Magic Band - Trout Mask Replica
Creedence Clearwater Revival - Bayou Country
Creedence Clearwater Revival - Green River
Creedence Clearwater Revival - Willy and the Poor Boys
Crosby, Stills and Nash - Crosby , Stills and Nash
David Bowie - Space Oddity
Dusty Springfield - Dusty in Memphis
Elvis Presley - From Elvis in Memphis
Fairport Convention - Liege & lief
Fairport Convention - Unhalfbricking
Grateful Dead - Live/Dead
Jeff Beck - Beck-Ola (Cosa Nostra)
Joe Cocker - Joe Cocker
Joe Cocker - With A Little Help From My Friends
Johnny Cash - At San Quentin
Johnny Winter - Johnny Winter
Joni Mitchell - Clouds
King Crimson - In the Court of the Crimson King
Led Zeppelin - Led Zeppelin:

Led Zeppelin - Led Zeppelin II
Leonard Cohen - Songs from a room
MC5 - Kick Out The Jams
Melanie Safka - Melanie
Miles Davis - In a Silent Way
Neil Young and Crazy Horse - Everybody Knows This Is Nowhere
Nick Drake - Five Leaves Left
Pink Floyd - Ummagumma
Santana - Santana
Sly & The Family Stone - Stand!
The Allman Brothers Band - The Allman Brothers Band
The Band - The Band
The Beatles - Yellow Submarine
The Beatles - Abbey Road
The Doors - The Soft Parade
The Rolling Stones - Let it Bleed
The Stooges - The Stooges
The Velvet Underground -The Velvet Underground
The Who - Tommy
Tim Buckley - Happy Sad

De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 1969 (alfabetisch)

Aphrodite's Child - I Want To Live
Desmond Dekker & The Aces - The Israelites
Donovan - Atlantis
Edwin Hawkins Singers - Oh Happy Day
Fleetwood Mac - Oh Well (Part 1)
Mary Hopkin - Goodbye
Percy Sledge - My Special Prayer
Robin Gibb - Saved By The Bell
Shocking Blue - Mighty Joe
The Beatles - Get Back
The Beatles - The Ballad Of John And Yoko
The Bee Gees - Don't Forget To Remeber
The Cats - Marian
The Cats - Why
The Plastic Ono Band - Give Peace A Chance
Tom & Dick - Bloody Mary
Zagar & Evans - In The Year 2525

 

Film in 1969 (alfabetisch)

Butch Cassidy and the Sundance Kid - George Roy Hill >
Easy Rider - Dennis Hopper >
Midnight Cowboy - John Schlesinger >
Monty Pyton's Flying Circus - Graham Chapman, John Cleese, Eric Idle >
The Wild Bunch - Sam Peckinpah >
They Shoot Horses, Don't They? - Sydney Pollack >
Z - Costa-Gavras >