René Magritte


Golconde 1953

Op 15 augustus 1967 is de Belgische, surrealistische kunstenaar René Magritte (1998-1967) overleden.

Het surrealisme zette zich af tegen de rationele werkelijkheid en kunstenaars binnen deze stroming onderzochten door middel van droom- interpretaties, toeval en associaties het onder- bewuste van de menselijke geest. Binnen het surrealisme was Magritte een meester in het samenbrengen van surrealistische beelden in een realistische omgeving met heldere, droom- achtige beelden als resultaat.

Wiki: René Magritte >
Wiki Art: René Magritte >
Magritte Museum >
Magritte Foundation >

Kijken: Documentaire René Magritte >

 

Uitvinding van de zakrekenmachine

De draagbare elektronische zakrekenmachine werd in 1967 uitgevonden door Jack Kilby, Jerry Merryman en James Van Tassel, drie weten- schappers van het Amerikaanse Texas Instru- ments. De rekenmachine die op batterijen werkte, kon optellen, aftrekken, vermenigvul- digen en delen en had een geheugen van 12 bytes.

Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

De eerste reclame op televisie

Op maandag 02 januari 1967 zendt de STER voor de eerste keer reclame uit op de Neder- landse televisie.

Het reclameblok duurde ongeveer vijf minuten en telde zeven commercials. De STER (Stichting Televisie Ether Reclame) mocht alleen voor en na het nieuws reclame uitzenden. Pas in 1991 mocht de stichting ook op zondag reclame uitzenden.

Kijken: 50 jaar STER-reclame (2017) >
Kijken: Het eerste Ster-blok >
Kijken: 60 jaar tv-geschiedenis >

 

Het eerste verkiezingsdebat op televisie

Bij de landelijke verkiezingen van 1967 organi- seerde de NTS (Nederlandse Televisie Stichting) voor de eerste keer een televisiedebat tussen politici in Haarlem en Zwolle die door middel van straalzenders verbonden waren met journalisten in Bussum.

Kijken: Verkiezingsdebat op televisie >
Kijken: 50 jaar parlementaire journalistiek >
Kijken: 60 jaar tv-geschiedenis >

 

Staatsgreep in Griekenland

Op 21 april 1967 nam een militaire junta (1967-1974) onder leiding van kolonel Georgios Papadopoulos (1919-1999) in Griekenland de macht over. Koning Constantijn II (1940) verzette zich tegen de junta, maar wegens gebrek aan steun verliet hij Griekenland in december 1967.

Wiki: Georgios Papadopoulos >
Wiki: Griekenland >

 

De eerste harttransplantatie

Op 03 december 1967 wordt onder leiding van Dr. Christiaan Bernard (1922-2001) in het Grote Schuur ziekenhuis van Kaapstad in Zuid-Afrika voor de eerste keer een hart getransplanteerd.

De 55-jarige Louis Washkansky (1913-1967) kreeg het hart van een 25-jarige vrouw, maar overleed achttien dagen later aan de gevolgen van complicaties door de zware operatie. De tweede operatie in 1968 op de tandarts Blaiberg was succesvoller en leidde wereldwijd tot het uitvoeren van harttransplantaties.

Wiki: Dr. Christiaan Bernard >

Kijken: Dr Christiaan Bernard >

 

Astronauten verbrand

Op 27 januari 1967 brak tijdens een testlan- cering brand uit in de capsule van de Apollo 1 waarbij de astronauten Grissom, White en Chaf- fee om het leven komen. Het doel van het Apollo programma was om mensen naar de maan te brengen en ze weer veilig op aarde te laten terugkeren.

NASA: The Apollo Programm (Engelstalig) >
NASA: Apollo 1 (Engelstalig) >

Kennislink: Dossier 50 jaar ruimtevaart >
Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart >

Kijken: Reconstructie van de brand Apollo 1 >
Kijken: Race naar de maan >

 

Tour de France 1967

In 1967 won de Fransman Roger Pingeon de Tour de France. Jan Janssen won een etappe. Op 13 juli 1967 zakte de Engelse wielrenner Tom Simpson tijdens de beklimming van de Mont Ventoux in elkaar. Hij overleed aan de gevolgen van complicaties door amfetamine- gebruik, hitte en zware inspanning.

Wiki: Tour de France >
Wiki: Tom Simpson >

Kijken: De magie van de Ventoux >

 

Eredivisie Voetbal

In 1967 werd Ajax landskampioen voetbal.

Wiki: Eredivisie >
KNVB >

 

De jaren zestig:

Kijken: NOS Jaaroverzicht 1967 >
Kijken: NOS Sport Jaaroverzicht 1967 >

Kijken: Alles wordt anders in de jaren zestig >
Kijken: Hasj >
Kijken: De seksuele moraal voor en na pil >
Kijken: Provo en de pers >
Kijken: Opheffing Provo (1967) >
Kijken: Gastarbeiders: hoe meer, hoe beter >
Kijken: Dingly Boys, nozems van het noorden >
Kijken: Woningnood in de jaren zestig >

Kijken: Tv-serie: Na de bevrijding >
Kijken: Tv-serie: Na de oorlog >
Kijken: Tv-serie: Onderste boven >

Nederland in de jaren zestig >

 

Het weer in 1967

Op 25 juni 1967 worden de dorpen Chaam in Noord-Brabant en Tricht in de Betuwe door zware windhozen getroffen. Een windhoos raas- de over een woonwijk van het dorp Tricht bij Geldermalsen en vernietigde vijftig huizen waar- bij vijf doden en twintig gewonden vielen. Bij Chaam trok een windhoos een schadespoor van elf kilometer in het landschap waarbij naaldbo- men werden afgebroken of ontworteld. Op een camping vielen twee slachtoffers.

KNMI >

 

Parlement & Politiek

Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van 15 februari 1967 verliest de KVP (Katholieke Volks- partij) acht zetels en de PvdA (Partij van de Arbeid) zes zetels. De nieuwe partij D66 (Demo- craten '66) haalt zeven zetels. De KVP blijft met 42 zetels de grootste partij van Nederland.

Op 05 april 1967 werd het centrumrechtse Kabinet-De Jong (1967-1971) beëdigd dat be- stond uit ministers van de KVP (Katholieke Volkspartij), de ARP (Anti Revolutionaire Partij), de CHU (Christelijk Historische Unie) en de VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie). Minister-president De Jong (1915-2016) kwam uit de KVP.

Parlement: De verkiezingen van 1967 >
Parlement: Kabinet-De Jong (1967-1971) >

Kijken: Verkiezingsdebat van 1967 >
Kijken: Profiel van Piet de Jong >

 

Lichting ‘67

Eind jaren ‘60 veranderde de Haagse parlementaire cultuur. Het Kamerlidmaatschap werd een fulltime baan, de televisie deed z’n intrede, ministers werden plotseling geïnterrumpeerd, het aantal moties nam hand over hand toe. Politici die in ’67 voor het eerst in de Tweede Kamer kwamen (o.a. Hans Wiegel, Bram Stemerdink en Anneke Goudsmit) vertellen over hun debuut in de groene bankjes; de ‘lichting ‘67’. VPRO/NTR. Andere tijden, uitzending 13 oktober 2015.

Kijken: Lichting ‘67 >

 

Kroonprins geboren

Op 27 april 1967 werd kroonprins Willem Alex- ander, zoon van Prinses Beatrix en Prins Claus (1926-2002) geboren.

Het Koninklijk Huis >

Kijken: De geboorte van Willem Alexander >
Kijken: De bevalling >

Kijken: Meer over koning Willem-Alexander >

 

Huwelijk prinses Margriet

Op 10 januari 1967 trouwt prinses Margriet van Oranje-Nassau (1943), de derde dochter van koningin Juliana (1909-2004) en prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld (1911-2004), met Pieter van Vollenhoven (1939), een Nederlands staatsburger zonder adellijke titel.
 
Wiki: Prinses Margriet >

Kijken: Terugblik 2016 >

 

WAO ingevoerd

Op 01 juli 1967 werd de Wet op de Arbeids- ongeschiktheidsverzekering (WAO) ingevoerd. De WAO werd in 1966 tot stand gebracht door minister Veldkamp (1921-1990) van Sociale za- ken en Volksgezondheid en gaf werknemers, die door ziekte of gebrek niet of slechts gedeel- telijk konden werken, recht op een uitkering.

Parlement: Minister Veldkamp >

Luisteren: Invoering van de WAO >

 

Ossip Zadkine


Zadkine, de verwoeste stad 1953

Op 25 november 1967 is de beeldhouwer Ossip Zadkine (1890-1967) overleden.

Zadkine paste als een van de eerste beeld- houwers de principes van het kubisme op beeld- houwwerken toe. Het beeld ‘De verwoeste stad' van Zadkine in Rotterdam is een monument ter herinnering aan de slachtoffers van het Duitse bombardement op Rotterdam in 1940 aan het begin van de tweede Wereldoorlog (1940-1945).

Wiki Art: Ossip Zadkine >
Ossip Zadkine >

Kijken: Onthulling van De verwoeste stad >

 

Che Guevara vermoord

Op 09 oktober 1967 wordt na een militaire operatie van het Boliviaanse leger de revolutionair Che Guevara gevangen genomen en geëxecuteerd.

De Argentijnse, Marxistische Che Guevara (1928-1967) was samen met Fidel Castro (1926) de drijvende kracht achter de Cubaanse revolutie van 1959 waarbij het regime van de door de VS gesteunde Fulgencio Batista omver werd geworpen. In 1966 verliet hij Cuba om de linkse revolutie te verspreiden in ondermeer de Democratische Republiek Congo en later in Bolivia waar hij in 1967 werd gearresteerd en geëxecuteerd.

Wiki: Che Guevara >

De handen van Che Guevara

De documentaire 'De handen van Che Guevara' is een zoektocht naar de afgehakte en spoorloos verdwenen handen van de bekende Cubaanse vrijheidsstrijder Ernesto 'Che' Guevara (1928-1967). De zoektocht leidt naar een aantal opmerkelijke mensen: mannen en vrouwen die bereid waren hun leven te wagen voor twee dode handen. Regie Peter de Cock. VPRO, uitzending 2006.

Kijken: De handen van Che Guevara >
Kijken: Interview met Peter de Cock >

 

 

Zesdaagse oorlog

In 1967 wordt de situatie bedreigend voor Israël als de omliggende Arabische landen Egypte, Syrië en Jordanië een militair pact sluiten en dreigende taal uiten om de staat Israël te ver- nietigen.

Sinds de Suez-crisis van 1956 werd het Suez kanaal in Egypte gecontroleerd door troepen van de Verenigde Naties maar in 1967 stuurde president Nasser van Egypte de VN missie naar huis en sloot hij het kanaal opnieuw af waardoor Israëlische handelsschepen de havens van Israël niet meer konden bereiken. Op 05 juni 1967 opende Israël de aanval op Egypte in het zuiden en Syrië en Jordanië in het noorden. De legers van Egypte, Syrië en Jordanië werden in een korte oorlog van zes dagen verslagen. Israël bezette de Sinai-woestijn, de Golan hoogte, de Westelijke Jordaanoever, de Gaza- strook en Jeruzalem. Ondanks resolutie 242 van de Verenigde Naties, die Israël opriep om de bezette gebieden te ontruimen, was Israël na de Zesdaagse oorlog niet meer van plan om Jeruzalem, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook op te geven en begon het met de bouw van illegale nederzettingen in de bezette gebieden.

Wiki: De Zesdaagse oorlog >

Kijken: De Zesdaagse oorlog >
Kijken: Erfenis van de Zesdaagse oorlog >
Kijken: Verkiezingen in Israël >

Censored Voices

Een week na het einde van de Zesdaagse Oorlog (5-10 juni 1967) nam een groep kibboetsbewoners onder leiding van Amos Oz en editor Avraham Shapira openhartige gesprekken op met teruggekeerde soldaten. De onthullende opnames over hun ervaringen, die direct werden gecensureerd door het Israëlische leger, zijn voor het eerst te horen. VPRO, 27 april uitzending 2016.

Kijken: Censored Voices >

 

Summer of love

In 1967 was San Fransisco in de Verenigde Staten het internationale middelpunt van de hippiebeweging. Duizenden jongeren trokken naar San Fransisco aan de westkust van de Verenigde Staten om op vreedzame wijze te pleiten voor vrede en liefde (flowerpower) in de wereld.

Wiki: Summer of Love >

Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club

Op 1 juni 2007 is het precies veertig jaar geleden dat de lp 'Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band' van The Beatles verscheen. Cultuurfilosoof René Boomkens en oud-correspondent in Londen Peter Brusse over de impact van deze plaat die regelmatig tot het grootste album aller tijden wordt uitgeroepen, en de daarbij behorende 'summer of love' in 1967.

Luisteren: 40 jaar Sgt. Pepper L. H. C. Band >

 

Edward Hopper


Nighthawks 1942

Op 15 mei 1967 is de Amerikaanse kunstenaar Edward Hopper (1882-1967) overleden.

Naast het schilderen van huizen was de een- zaamheid van mensen in de stedelijke omgeving een geliefd thema van Hopper.

Wiki: Edward Hopper >
Wiki Art: Edward Hopper >
Edward Hopper scrapbook (Engelstalig) >

Kijken: Edward Hopper: Painter of alienation >

 

Rassenrellen in Detroit

Op 23 juli 1967 breken er bij 12th Street, een zwarte wijk in de Amerikaanse stad Detroit, heftige gevechten uit tussen de zwarte bevolking en de politie die vijf dagen duren en waarbij 43 doden vallen.

In de Verenigde Staten werd in de jaren zestig door Afro-Amerikanen, ondanks de invoering van de de ‘Civil Rights Act' en de ‘Voting Rights Act' in respectievelijk 1964 en 1965, een heftige emancipatiestrijd uitgevochten omdat deze be- volkingsgroep zich in alle geledingen van de maatschappij achtergesteld voelde.

Detroit Rebellion (Engelstalig) >

 

De eerste blote borsten op televisie

In 1967 is het eerste bloot op de Nederlandse televisie een feit wanneer de kunstenares Phil Bloom in het VPRO-programma Hoepla haar borsten laat zien.

Wiki: Phil Bloom >

Kijken: De eerste aflevering van Hoepla >
Kijken: Hoepla 4 gereconstrueerd >

 

Johannes Itten


Kleurencirkel volgens Itten

Op 25 maart 1967 is in Zurich, Zwitserland de beeldend kunstenaar en kleurenkenner Johan- nes Itten (1888-1967) overleden.

Voormalig Bauhaus-docent en pionier van de abstracte schilderkunst Johannes Itten was vooral bekend als kunst- en kleurpedagoog.

Wiki: Johannes Itten >
Wiki Art: Johannes Itten >

 

             
 

 

 

 

Muziek in 1967 (alfabetisch)

Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten >

Albert King - Crosscut Saw
Albert King - Laundromat Blues x
Aretha Franklin - Chain of Fools x
Aretha Franklin - Respect x
Aretha Franklin - (You Make Me Feel Like) A Natural Woman
Bob Dylan - All Along the Watchtower
Bob Dylan - I'll Be Your Baby Tonight
Buffalo Springfield - Bluebird
Buffalo Springfield - For What It's Worth x
Captain Beefheart - Zig Zag Wanderer
Country Joe & The Fish - Not So Sweet Martha Lorraine
Country Joe & The Fish - The Masked Marauder
Cream - Sunshine of Your Love
Eric Burdon and the New Animals - Good Times
Eric Burdon and the New Animals - Help Me Girl
Jackie Wilson - Higher and Higher
James Brown - Cold Sweat x
Lightnin' Hopkins - Back to New Orleans
Moby Grape - Hey Grandma
Moby Grape - Mr. Blues
Otis Redding - Shake
Parliament - (I Just Wanna) Testify x
Pink Floyd - Astronomy Dominé
Procol Harum - A Whiter Shade of Pale
The Association - Windy
The Beatles - A Day in the Life x
The Beatles - All You Need is Love
The Beatles - The Fool On The Hill x
The Box Tops - The letter
The Doors - Light My Fire
The Doors - People are Strange x
The Doors - Soul Kitchen x
The Four Tops - Bernadette
The Jimi Hendrix Experience - Hey Joe x
The Jimi Hendrix Experience - Little Wing
The Jimi Hendrix Experience - The Wind Cries Mary x
The Kinks - Waterloo Sunset
The Monkees - I'm A Believer
The Paul Butterfield Blues Band - Born Under a Bad Sign
The Paul Butterfield Blues Band - Driftin' and Driftin' x
The Rolling Stones - Let's Spend The Night Together x
The Supremes - The Happening
The Velvet Underground & Nico - I´m Waiting For The Man x
The Velvet Underground & Nico - I'll be Your Mirror
The Who - I Can See For Miles
The Young Rascals - Groovin'
Van Morrison - Brown Eyed Girl x
Wilson Pickett - Funky Broadway x

Nederlandstalig:
Bouwdewijn de Groot - Testament x

De Nederlandstalige liedjes worden verzameld in de rubriek: Nederlandstalige muziekfavorieten >

Albumkeuze van 1967 (alfabetisch)

Albert King - Born Under a Bad Sign
Aretha Franklin - I Never Loved a Man the Way I Love You
Bob Dylan - John Wesley Harding
Buffalo Springfield - Buffalo Springfield (stereo release)
Buffalo Springfield - Buffalo Springfield Again
Captain Beefheart - Safe as Milk
Country Joe And The Fish - Electric Music for the Mind and Body
Cream - Disraeli Gears
Eric Burdon and the New Animals - Winds of Change
Moby Grape - Moby Grape
Otis Redding - Live in Europe
Pink Floyd - The Piper at the Gates of Dawn
Tim Buckley - Goodbye and Hello
The Beatles - Magical Mystery Tour
The Beatles - Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
The Byrds - Younger Than Yesterday
The Doors - The Doors:



The Doors - Strange Days
The Jimi Hendrix Experience - Are You Experienced (US Version)
The Jimi Hendrix Experience - Axis: Bold As Love
The Paul Butterfield Blues Band - The Resurrection of Pigboy Crabshaw
The Rolling Stones - Between the Buttons
The Velvet Underground & Nico - Velvet Underground
The Who - The Who Sell Out
Van Morrison - Blowin' Your Mind!
Wilson Pickett - The Sound of Wilson Pickett

De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 1967 (alfabetisch)

Boudewijn de Groot - Land van Maas en Waal
Johnny Kraaykamp & Rijk de Gooyer - De Bostella
Keith West - Excerpt From A teenage Opera
Manfred Mann - Ha! Ha! Said The Clown
Petula Clark - This Is My Song
Procol Harum - A Whiter Shade Of Pale
Procol Harum - Homburg
Sandie Shaw - Puppet On A String
Scott McKenzie - San Fransisco
The Beatles - All You Need Is Love
The Beatles - Hello Goodbye
The Beatles - Penny Lane
The Bee Gees - Massachussets
The Kinks - Waterloo Sunset
The Rolling Stones - We Love You/Dandilion

 

De gouden jaren van Heintje

In 1967 wordt het Limburgse jongetje Heintje Simons tijdens een talentenjacht in Landgraaf ontdekt met het liedje ‘Mama’. De jaren daarna groeide Heintje uit tot een kindster in zowel Nederland als Duitsland. Andere tijden, uitzending 13 januari 2015.

Kijken: De gouden jaren van Heintje >

 

Film in 1967 (alfabetisch)

Bonny & Clyde - Arthur Penn >
Guess Who's Coming to Dinner - Stanley Kramer >
In The Heat of the Night - Norman Jewison >
Jungle Book - Wolfgang Reitherman >
The Graduate - Mike Nichols >
You Only Live Twice - Lewis Gilbert >