Le Corbusier


Villa La Roche, Parijs 1923

Op 27 augustus 1965 is de Frans/Zwitserse architect en meubelontwerper Le Corbusier (1887-1965) overleden.

Le Corbusier werkte in de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw in de modernistische stijl die in Nederland bekend werd onder de naam het Nieuwe Bouwen. De bouwvolumes van de modernistische stijl werden gevormd door de geometrische vormen rechthoek, kubus en cilin- der. De hoofdstructuur van een gebouw bestond uit dragende, betonnen kolommen met daartus- sen de vloeren. De ruimtes tussen de verdie- pingen werden ingevuld met grote raamvlakken of vlakke, bepleisterde muren waardoor er een open, heldere en ruimtelijke architectuur ont- stond. Architectonische details werden alleen functioneel en spaarzaam toegepast.

Architonic: Ontwerpen van Le Corbusier >
Foundation Le Corbusier (Engelstalig) >

Kijken: Documentaire Le Corbusier deel 1 >
Kijken: Documentaire Le Corbusier deel 2 >

 

De wet van Moore

In 1965 voorspelt Gordon Moore dat componen- ten op een computerchip ieder jaar verdubbeld zullen worden.

Op 19 april 1965 werd in het tijdschrift Electro- nics het artikel 'Cramming more components onto integrated circuits' gepubliceerd waarin Gordon Moore (1929), de grondlegger van com- puterchipsfabrikant Intel, voorspelde dat de hoeveelheid componenten die de industrie op een computerchip kon plaatsen iedere jaar zou verdubbelen. In 1975 stelde hij deze verwach- ting bij naar een keer per twee jaar.

Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

Staatsgreep in Indonesië

In de nacht van 30 september en 01 oktober 1965 vindt er in Indonesië een staatsgreep (Kudeta) plaats.

Jarenlang had de zittende president van Indonesië Soekarno (1901-1970) zich weten te handhaven met steun van de communistische partij: Partai Komunis Indonesia (PKI). Dit tot groot ongenoegen van de conservatieven, de legertop en de Verenigde Staten. In de nacht van 30 september en 01 oktober 1965 pleegde een groep procommunistische officieren onder leiding van Luitenant-kolonel Untung een coup binnen de legertop. Met deze coup wilden de officieren de corruptie en de weelderige levensstijl van de legertop een halt toeroepen. De Untung-putsch mislukte echter waarna het leger onder leiding van generaal Soeharto (1921-2008) orde op zaken stelde en de macht overnam. President Soekarno werd daarna tot de definitieve machtsovername van Soeharto in 1967 in een marionettenrol geplaatst. Het Indonesische leger startte daarop een haatcampagne tegen communisten en Chinezen, maar liet het 'vuile werk' over aan opgehitste burgers. Tussen oktober 1965 april 1966 werden bij zuiveringsacties door burgerdoodseskaders Komando Satria minstens 500.000 Indonesiërs vermoord.

Wiki: Soekarno >
Wiki: Soeharto >
Wiki: Kudeta >

De coup van 1965

In de documentaire: De coup van 1965 blikt Aad van den Heuvel samen met filmmaker Aart Zeeman terug op de coup, waar Van den Heuvel als journalist van Brandpunt in 1965 nauw bij betrokken was. Het rijke archiefmateriaal van toen vormt de basis voor de documentaire van nu. KRONCRV, uitzending 25 september 2015.

Kijken: De coup van 1965 >

Orde Baru

Eind 1966 stuurde de toenmalige NTS (nu NOS) journalist Willem Oltmans naar Indonesië om een documentaire te maken over het destijds spraakmakende proces tegen de Indonesische minister van buitenlandse zaken Soebandrio, die verdacht werd van communistische sympathieën. De documentaire mislukte omdat Oltmans te weinig medewerking kreeg van de Indonesische autoriteiten. Omdat Oltmans geen toegang kreeg tot het proces besloot hij om onder de titel “Orde Baru” een documentaire te maken van de ook toen al mysterieuze, anticommunistische coup van Suharto en de zijnen op 1 oktober 1965. Deze bijzondere documentaire, waarin Suharto voor het eerst voor de camera kwam (zelfs de Amerikanen was dat niet gelukt!) is hier voor het eerst weer te bekijken. Regie Willem Oltmans, NTS, uitzending 2017.

Kijken: Orde Baru >


Malcom X

Op zondag 21 februari 1965 wordt de zwarte burgerrechtenactivist Malcolm Little doodgescho-ten.

Toen Malcolm Little, beter bekend als Malcolm X (1925-1965), op het punt stond om in Manhattan's Audubon Ballroom een speech te houden over de Organisatie van Afro-o-Amerikaanse eenheid werd hij op het podium van dichtbij doorgeschoten.

Wiki: Malcolm X >

Kijken: Malcom X vermoord >

 

Prinses Beatrix en Claus verloofd

Op 28 juni 1965 werd in een rechtstreekse televisie-uitzending de verloving van Prinses Beatrix, de oudste dochter van Koningin Juliana (1909-2004) en Prins Bernhard (1911-2004), met de Duitser Claus von Amsberg (1926-2002) bekend gemaakt.

Parlement: Claus von Amsberg >
Wiki: Claus von Amsberg >

Kijken: De verloving van Beatrix en Claus >Kijken: De keuze van een kroonprinses >

 

 

De jaren zestig:

Kijken: NOS Jaaroverzicht 1965 >
Kijken: Jaaroverzicht sport 1965 >

Kijken: Alles wordt anders in de jaren zestig >
Kijken: Hasj >
Kijken: De seksuele moraal voor en na pil >
Kijken: Provo en de pers >
Kijken: Gastarbeiders: hoe meer, hoe beter >
Kijken: Dingly Boys, nozems van het noorden >
Kijken: Woningnood in de jaren zestig >

Kijken: Tv-serie: Na de bevrijding >
Kijken: Tv-serie: Na de oorlog >
Kijken: Tv-serie: Onderste boven >

Nederland in de jaren zestig >

 

Het weer in 1965

De zomer van 1965 was koud en nat en staat met een gemiddelde temperatuur van slechts
14.8 °C en 358.3 millimeter neerslag op de vijfde plaats van koude zomers sinds het begin van de officiële waarnemingen in 1901.

KNMI >

 

Parlement & Politiek

Op 27 februari 1965 valt het zittende Kabinet-Marijnen (1963-1965) over het radio- en televisiebeleid.

De kwestie ging over het toestaan van reclame op het publieke net en de invoering van commerciële televisie. Het Kabinet-Marijnen was een centrumrechts kabinet dat bestond uit ministers van de KVP (Katholieke Volkspartij), de VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democra- tie), de ARP (Anti Revolutionaire Partij) en de CHU (Christelijk Historische Unie ). De confes- sionele partijen waren tegen de invoer van reclame en commerciële televisie, maar de VVD was voorstander. Schmelzer (1921-2008) van de KVP onderzocht of de geschillen over de omroepkwestie konden worden bijgelegd, maar er was een te smalle basis voor het doorregeren van de confessionele partijen die echter ook geen nieuwe verkiezingen wilden. Cals van de KVP kreeg daarna de opdracht om met de PvdA (Partij van de Arbeid) te gaan praten en dit leidde uiteindelijk tot het Kabinet-Cals (1965-1966)dat bestond uit ministers van de KVP, de ARP en de PvdA. Minister-president Cals (1914-1971) kwam uit de KVP.

Parlement: De omroepcrisis >
Parlement: Kabinet-Cals >
Wiki: geschiedenis van de Publieke Omroep >
Soudscapes: rumoer om de reclame >

Kijken: 40 jaar STER-reclame >

 

Zeelandbrug

Op 15 december 1965 werd de Zeelandbrug, een vaste oeververbinding tussen Noord-Beveland en Schouwen-Duiveland, door Koningin Juliana geopend.

Kijken: De bouw van de Zeelandbrug >

 

Algemene Bijstandswet ingevoerd

Op 01 januari 1965 werd de Algemene Bij- standswet van kracht in Nederland. Door deze wet, die in 1963 tot stand was gebracht door minister Marga Klompé (1912-1986) van de KVP (Katholieke Volkspartij), werden gemeenten verplicht om financiële steun te verlenen aan mensen die niet zelf in hun levensonderhoud konden voorzien.

Parlement: Dr. M.A.M. Klompé >

 

Happenings bij ‘het lieverdje'

In de zomer van 1964 begon Robert Jasper Grootveld (1932-2009) met zijn happenings bij het beeld ‘het Lieverdje' op het Spui in Amsterdam. Onder invloed van Grootveld richtten Roel van Duijn, Martijn Lindt en Rob Stolk in 1965 de provobeweging op die zich door middel van happenings en provocatie van het gezag afzette tegen de vastgeroeste gezags- verhoudingen in de maatschappij.

Wiki: Robert Jasper Grootveld >
Provo >
Geschiedenis van de Provo-beweging >

Kijken: Het 'Lieverdje' >
Kijken: Provo en de pers >
Kijken: De Hippie & De Provo >
Kijken: Rebelse stad >

 

Gaatje in je hoofd

In 1965 boorde de student Bart Huges een gaatje in zijn voorhoofd met als doel om tot een hogere staat van bewustzijn te komen.

Social History: Permanent Stoned >
Skeptic Dictionary: Trepanation (Engelstalig) >
De man die een gaatje in zijn hoofd boorde >

 

Alles is licht: Jan Hendrikse

Een documentaire van Sherman de Jesus over beeldend kunstenaar Jan Henderikse die een van de oprichters van de Nederlandse Nul-beweging (1960-1965) was en volgens een Duitse krant 'der Grossvater des Trash' is. De kunst van Henderikse is geworteld in alledaagse voorwerpen en afval. Maar ook fotografeerde hij alle hoeken van Broadway en liet hij een granaatgat in brons afgieten. Hiermee is hij niet alleen een rommelkunstenaar maar ook een van de bekendste Nederlanders die werkt in de traditie van de ready-made kunst. NTR, Het uur van de wolf, uitzending 08 april 2015.

Kijken: Alles is licht >

 

Eredivisie Voetbal

In 1965 werd Feijenoord landskampioen voet- bal.

Wiki: Eredivisie >
KNVB >

 

De Italiaan Felice Gimondi won in 1965 de Tour de France. Cees van Espen, Jo de Roo, Jan Janssen en Gerben Karstens wonnen een etappe.

Wiki: Tour de France >

 

 

Aankondiging sluiting Limburgse mijnen

In 1965 besluit het Kabinet-Cals (1965-1966) om de Nederlandse steenkoolwinning gefaseerd te beëindigen.

In 1965 draaiden de staatsmijnen in Limburg al enkele jaren met verlies en de toekomst voor de kolenwinning in Nederland zag er slecht uit omdat Nederland de concurrentie met goedko- pere buitenlandse kolen niet aankon en omdat Nederland in de jaren zestig overstapte op aard- gas als verwarmingsbron voor huishoudens. De staatsmijn Maurits in Geleen was de eerste mijn die in 1967 dicht ging en toen op 31 december 1974 de Oranje-Nassau I in Heerlen haar poor- ten sloot, kwam er een einde aan de kolenwin- ning in Nederland.

Wiki: Kolenmijn >
TU Delft: Steenkoolmijnen in Limburg >

De Mijnen >
Nederlands Mijnmuseum >

Kijken: Mijnsluiting >
Kijken: Banen naar Born >
Kijken: Terugblik op de mijnsluiting >

Glorie en verdriet in de mijnstreek

De aankondiging van de sluiting van de mijnen op 17 december 1965 door Joop den Uyl kwam onverwachts. In een rap tempo sloten alle mijnen en stonden 75.000 mensen op straat. Nog geen tien jaar daarna was vrijwel ieder spoor van het mijnverleden uitgewist onder het motto ‘van zwart naar groen’. Imposante schoorstenen en koeltorens maakten plaats voor natuurparken. Bovenop de afvalberg van de mijn Wilhelmina kwam de indoorskibaan SnowWorld. Oud-mijnwerker Bern Quadackers begrijpt het nog steeds niet: “Het was net alsof we ons schaamden voor het mijnbouwverleden. VPRO/NTR, Andere tijden, uitzending 15 december 2015.

Kijken: Glorie en verdriet in de mijnstraak >

 

Winston Churchill

Op 24 januari 1965 is de Britse politicus Winston Leonard Spencer-Churchill overleden.

Churchill (1874-1965) leidde als premier van Groot-Brittannië de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) naar de overwinning op Nazi-Duitsland.

Wiki: Winston Churchill >

Kijken: De begrafenis van Chrurchill >

 

Rassenrellen in New Orleans

In 1965 braken er heftige rassenrellen uit in de wijk Watts in New Orleans waarbij 34 mensen om het leven kwamen. De strijd was gericht tegen de discriminatie van blanken tegen mensen met een Afrikaanse of Spaanse afkomst.

Kijken: Rellen Watts, New Orleans >

 

Wandelen in de ruimte

Op 18 maart 1965 wordt in Sovjet-Unie de Vos- khod 2 gelanceerd met aan boord de astro- nauten Pavel Belyayev en Aleksei Leonov die als eerste mens in de geschiedenis een ruimtewan- deling maakt.

In de Verenigde Staten was in 1964 het Gemini-project gestart met twee onbemande ruimte- vluchten. Het doel van het Gemini Project was om ervaring op te doen met langdurige beman- de ruimtevluchten en om een koppeling met een ander ruimteschip tot stand te brengen. In 1965 werd het Gemini-project vervolgd met een serie bemande ruimtevluchten. Op 23 maart 1965 werd de Gemini 3 gelanceerd met aan boord de astronauten Grissom en Young en op 03 juni 1965 werd de Gemini 4 gelanceerd met aan boord de astronauten McDivitt en White die als eerste Amerikaan een ruimtewandeling van 22 minuten maakte.

NASA: Project Gemini >
Kennislink: Dossier 50 jaar ruimtevaart >
Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart >

Kijken: Ruimtewandeling van Aleksei Leonov >
Kijken: Ruimtewandeling van Ed White >
Kijken: Race naar de maan >

 

Hans Gugelot


1963 - diaprojector met carrousel voor Kodak

Op 10 september 1965 is de industrieelont- werper Hans Gugelot (1920-1965) overleden.

Hans Gugelot werd ondermeer bekend om zijn modulair kastensysteem M-125 en zijn ontwer- pen voor het Duitse elektronicabedrijf Braun.

Architonic: productontwerpen van Gugelot >

             
 

 

 

 

Muziek in 1965 (alfabetisch)

Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten >

B.B. King - How Blue Can You Get x
Barry McGuire - Eve Of Destruction
Bert Jansch - Angie
Bob Dylan - Like A Rolling Stone x
Bob Dylan - Maggie's Farm
Bob Dylan - Subterranean Homesick Blues
James Brown - Papa's Got a Brand New Bag x
Junior Wells' Chicago Blues Band - Hoodoo Man Blues x
Martha and the Vandellas - Nowhere To Run
Otis Redding - Respect x
Simon and Garfunkel - The Sounds of Silence
Sonny and Cher - I Got You Babe
The Animals - Bring It On Home to Me x
The Animals - We've Got To Get Out Of This Place
The Beatles - I've Just Seen a Face
The Beatles - Run For Your Life x
The Byrds - Mr. Tambourine Man
The Mamas and the Papas - California Dreamin'
The Paul Butterfield Blues Band - Born in Chicago x
The Rolling Stones - (I Can't Get No) Satisfaction x
The Rolling Stones - Get Of My Cloud
The Supremes - Stop! In The Name of Love
The Temptations - My Girl
The Who - My Generation x
The Yardbirds - I'm A Man
The Yardbirds - Mister, You're A Better Man Than I
The Zombies - Tell Her No
Wilson Pickett - In The Midnight Hour x

Albumkeuze van 1965 (alfabetisch)

B.B. King - Live at the Regal
Bert Jansch - Bert Jansch
Bob Dylan - Highway 61 Revisited
Bob Dylan - Bringing It All Back Home
Junior Wells' Chicago Blues Band - Hoodoo Man Blues:

  

Otis Redding - Otis Blue
Smokey Robinson and the Miracles - Going to a Go-Go
The Animals - Animal Tracks
The Beach Boys - The Beach Boys Today!
The Beatles - Help!
The Beatles - Rubber soul
The Byrds - Mr. Tambourine Man
The Byrds - Turn! Turn! Turn!
The Paul Butterfield Blues Band - The Paul Butterfield Blues Band
The Rolling Stones - No. 2 (UK)
The Rolling Stones - Out of Our heads
The Rolling Stones - Now
The Sonics - Here are The Sonics
The Who - My Generation (UK)
The Yardbirds - For Your Love
The Yardbirds - Having a Rave Up
The Zombies - Begin Here

De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 1965 (alfabetisch)

Dave Berry - This Strange Effect
Gudrun Jankis - Let Kiss
Jay & The Americans - Cara Mia
Lucille Starr - The French Song
Righteous Brothers - Unchained Melody
Sam The Sham & The Pharaohs - Wooly Bully
The Beatles - Help!
The Beatles - I Feel Fine
The Beatles - Rock And Roll Music
The Beatles - Ticket To Ride
The Beatles - We Can Work It Out
The Beatles - Yesterday
The Rolling Stones - (I Can't Get No) Satisfaction

 

Popzender Hilversum 3 van start

Op 11 oktober 1965 opent minister Vrolijk van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk (CRM) de nieuwe radiozender Hilversum 3.

Hilversum 3 zond populaire muziek uit en moest een alternatief bieden voor de illegale radio- zender Veronica die popmuziek uitzond vanaf een zendschip op de Noordzee. In 1985 werd het radiostation omgedoopt tot Radio 3 en vanaf begin jaren negentig tot Radio 3FM of kortweg 3FM.

Kijken: 50 jaar Hilversum 3 (2015) >

 

Hitweek

In 1965 kwam het jongerenblad Hitweek op de markt. Het geschiedenisprogramma Andere Tijden maakte in 2003 een portret van dit blad. VPRO/NTR, Andere Tijden, uitzending 24 maart 2015.

Kijken: Hitweek >

 

Top 40

Op zaterdag 2 januari 1965 werd door radio Veronica voor de eerste keer de Top 40 ( toen Nederlandse hitparade) uitgezonden. De presentator was diskjockey Joost den Draaijer (Willem van Kooten). VPRO.NTR, Andere Tijden, uitzending 18 maart 2015.

Kijken: Het avontuur van de radiopiraten >

 

Film in 1965 (alfabetisch)

Doctor Zhivago - David Lean >
For a Few Dollars More - Sergio Leone >
Help! - Richard Lester >
Repulsion - Roman Polanski >
The Great Race - Blake Edwards >
The Sound of Music - Robert Wise >
Thunderball - Terence Young >

Nederland:
Ik kom wat later naar Madra - Adriaan Ditvoorst >


Website Cinema >