earth

De bezetting 1940-1945

Documentaires over de bezetting door nazi-Duitsland en hun sympathisanten tijdens de Tweede Wereldoorlog 1940-1945

Zwarte soldaten

In de Tweede Wereldoorlog hebben zo'n 25.000 Nederlanders zich vrijwillig aangemeld voor de Duitse Waffen-SS. Voor het eerst vertellen zes van hen over hun (wan)daden. NCRV Document, uitzending 02 mei 2011. Verder >

Duitse soldaten filmen Nederland

Stampende laarzen, bruut geweld, razzia's en deportaties, dat zijn de standaard beelden die we al zestig jaar hebben van de 50.000 Duitse soldaten die Nederland bezet hielden. Maar welk beeld hadden die soldaten eigenlijk van ons? En, hoe brachten ze hun tijd hier door? Amateurfilmmateriaal en getuigenissen van oud-soldaten, laten zien hoe de Duitse soldaat de bezettingstijd beleefde. Bijna als vakantie….zo blijkt. VPRO/NTR, Andere Tijden, uitzending 10 mei 2005. Verder >

Diamanten voor de Duitsers

Op 16 april 1942 vallen de Duitsers binnen bij de Amsterdamse Diamantbeurs. Ze sommeren de aanwezige handelaren hun voorraden diamant aan hen over te dragen. De diamanten zullen worden ‘veiliggesteld’ in de kluis van een Arnhemse bank, zo luidt de boodschap. De diamanten worden keurig verdeeld in ‘arische’ en ‘niet-arische’ (lees: Joodse) voorraad. Van deze inval zijn opvallend genoeg foto’s gemaakt door NSB-fotograaf Bart de Kok. Op zijn foto’s zien we de rijen van handelaren die opgesteld staan voor tafels waar hun de diamanten letterlijk uit de zakken worden geklopt. VPRO/NTR, Andere Tijden, uitzending 14 mei 2016. Verder >

Kind van de vijand

Tijdens de bezetting werden duizenden kinderen verwekt door Duitse militairen. De baby's kwamen vaak ter wereld in speciaal daarvoor ingerichte klinieken en groeiden, onwetend over hun achtergrond, op in kindertehuizen en in pleeggezinnen. Maar ook als ze bij hun moeder konden blijven, werd er over hun afkomst niet of nauwelijks gesproken. Pas op latere leeftijd ondernamen veel kinderen een zoektocht naar hun wortels en kwamen ze tot de pijnlijke ontdekking dat hun vader deel uitmaakte van de Duitse bezettingsmacht. VPRO/NTR, Andere Tijden, uitzending 24 februari 2013. Verder >

De Reichsschule voor jongens

Ze werden uitgekozen op intelligentie, moed en raskenmerken: Nederlandse jongens, die opgeleid werden om ooit een hooggeplaatste nazi te worden. VPRO/NTR, Andere Tijden, uitzending 09 april 2009. Verder >

Opvoeders tegen wil en dank

In de jaren ’40 kwam de toen vierjarige Muus Grotenhuis terecht op een boerderij in het jeugddorp De Glind. Ze bleef er tot haar zestiende. Het dorp in de nabijheid van Barneveld was door de gereformeerde kerk speciaal gebouwd om kinderen op te vangen die niet thuis konden wonen. Boeren pachtten er grond onder de voorwaarde dat ze ook pleegkinderen in huis namen. Muus en andere kinderen vertellen over de zware tijd die ze doormaakten, bij boeren die tegen wil en dank de rol van opvoeders in de schoenen geschoven kregen. VPRO/NTR, Andere tijden, uitzending 06 maart 2014. Verder >

De 101 Russen van kamp Amersfoort

In september 1941 worden 101 Russische krijgsgevangenen, als levend nazi-propagandamateriaal door de straten van Amersfoort gevoerd. De aanblik van in lompen gehulde Russen moet de Nederlandse bevolking ervan overtuigen dat zij beter de zijde van nazi-Duitsland kunnen kiezen in de strijd tegen het bolsjewisme. Maar de Amersfoorters, hevig onder de indruk van het schouwspel, tonen vooral medelijden. VPRO/NTR, Andere Tijden, uitzending 22 april 2017. VPRO/NTR, Andere tijden, uitzending 06 maart 2014. Verder >

Verkering met de vijand

“Moffenmeiden”, of zelfs “moffenhoeren” werden ze genoemd, de meisjes die tijdens de oorlog met Duitsers vreeën en een erger verraad dan verkering met de vijand was in die jaren nauwelijks denkbaar. Toch is het, zoals zo vaak, onjuist alle 140.000 meisjes die naar schatting “fout” moeten zijn geweest, over één kam te scheren. Je had de berekenende types die het met de ene Duitser na de andere aanlegden, op zoek naar het goede leven in die moeilijke jaren. Maar aan de andere kant staan de meisjes van zeventien of achttien die echt verliefd werden op een jongen, vaak ook nog een puber, en die daar ruim een halve eeuw later nog met glanzende ogen over vertellen. VPRO/NTR, Andere Tijden, uitzending 02 november 2006. Verder >

Amateurfilms uit de oorlogsjaren

Tientallen amateurs hebben de tweede wereldoorlog gefilmd, en steeds meer van hun filmpjes komen boven water. In Andere Tijden zijn ze te zien: over de vernietiging van Rotterdam, de WA die kinderen leert marcheren, de klokkenroof uit de kerken en de wraak op de moffenmeiden. VPRO/NTR, Andere Tijden, uitzending 07 mei 2014. Verder >

Tv-serie De bezetting

De tv-serie De bezetting van historicus Loe de Jong bestaat uit 21 delen die voor het eerst werden uitgezonden tussen 1960 en 1965. Bekijk hier een groot gedeelte van de afleveringen zoals die tussen 1966 en 1968 werden herhaald. Verder >

Meer documentaires over de Tweede Wereldoorlog >

900 dagen

Negenhonderd dagen lang werd Leningrad tijdens de Tweede Wereldoorlog belegerd door Duitse troepen. De drie miljoen inwoners van de stad zaten als ratten in de val. In de bittere winterkou aten mensen lijm, schoenzolen, katten en soms zelfs hun medemensen. In die 900 dagen vonden één miljoen mensen de dood. Regie Jessica Gorter, 2012. IKON, uitzending 17 juni 2013. Verder >

Kindsoldaat van Hitler

Toen Curiël werd afgewezen omdat hij niet voldeed aan de SS-standaard, nam hij dienst bij de Kriegsmarine. Een keuze die hem zijn hele leven achtervolgd. Hij bleef lang geloven in de overwinning van het Derde Rijk. Curiël brengt met zijn zoon en dochter een bezoek aan het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging. Daarnaast praat hij met oude dorpsgenoten in Krabbendijke, waar hij geboren werd en zijn jeugd doorbracht. Curiël laat zien wat voor gevolgen een verkeerde keuze op jonge leeftijd kan hebben. Omroep Max, uitzending 29 juli 2015. Verder >

Dagboeken van een olifant

Wanneer regisseur Janina Pigaht oude dagboeken van haar lieve zorgzame opa vindt, ontdekt ze een schokkende waarheid: opa was een toegewijd lid van de Waffen-SS … en de hele familie blijkt dat al lang te weten. VPRO, uitzending 01 mei 2013. Verder >

Meer documentaires over de Tweede Wereldoorlog >